Lista paneli

V Kongres Europeistyki – opis paneli

VALUES IN THE EU’S FOREIGN POLICY

Moderatorzy: prof. UAM dr hab. Beata Przybylska-Maszner, Adam Mickiewicz University, prof. UAM dr hab. Jarosław Jańczak, Adam Mickiewicz University

Plenary Round Table

The European integration process has been deeply rooted in a normative framework centred on liberal democracy, the rule of law, and the protection of human rights. These principles have shaped not only the internal order of the European Union but also its external identity. As the EU gradually emerged as a global actor, it increasingly sought to promote and diffuse these values beyond its borders through enlargement, neighbourhood policy, and diplomatic engagement. At the same time, the Union has faced growing challenges in maintaining coherence between its normative foundations and the practical conduct of its foreign policy. In recent years, this tension has intensified due to the transformation of the global order, the growing prominence of interest-based policies among major powers, and the broader turbulence in international relations. The polycrisis confronting the EU has further complicated its ability to respond effectively to external pressures. Within this context, fundamental questions arise regarding the relationship between European interests, the Union’s normative commitments, and the strategic frameworks guiding its external action. These issues will be explored during the plenary round table by scholars from across the European Union representing diverse analytical perspectives on EU foreign policy.

STUDIA EUROPEJSKIE JAKO PRZEDMIOT BADAŃ I DYDAKTYKI

Moderator: prof. dr hab. Tadeusz Wallas, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Studia europejskie od ponad trzech dekad stanowią jeden z najbardziej dynamicznie rozwijających się obszarów nauk społecznych w Polsce. Ich interdyscyplinarny charakter oraz ścisły związek z procesami integracji europejskiej sprawiają, że pozostają przestrzenią spotkania różnych tradycji badawczych, perspektyw metodologicznych i doświadczeń dydaktycznych. Współczesne przemiany polityczne, społeczne i gospodarcze zachodzące w Europie i jej otoczeniu międzynarodowym, ewolucja procesów integracyjnych, zmiany w systemie szkolnictwa wyższego oraz rozwój nowych technologii skłaniają do ponownej refleksji nad tożsamością europeistyki, zakresem jej badań oraz kierunkami dalszego rozwoju. Panel będzie poświęcony dyskusji nad miejscem studiów europejskich jako obszaru badań naukowych i kształcenia akademickiego, ze szczególnym uwzględnieniem ich interdyscyplinarnego charakteru, dorobku oraz wyzwań, przed którymi stoją. Punktem wyjścia do dyskusji będą zarówno doświadczenia związane z rozwojem europeistyki jako dyscypliny badań, jak i praktyka kształcenia na kierunkach studiów europejskich. Uczestnicy podejmą zagadnienia dotyczące ewolucji problematyki badawczej, relacji europeistyki z innymi dyscyplinami naukowymi, wyzwań metodologicznych oraz wpływu współczesnych procesów politycznych i społecznych na programy nauczania. Istotnym elementem debaty będzie również próba odpowiedzi na pytania o przyszłość studiów europejskich: ich rolę w przygotowaniu absolwentów do funkcjonowania w zmieniającym się otoczeniu międzynarodowym, znaczenie edukacji europejskiej dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz możliwości dalszego wzmacniania jakości badań i dydaktyki w tym obszarze. Panel zgromadzi przedstawicieli środowiska naukowego, którzy od wielu lat współtworzą rozwój polskiej europeistyki i należą do grona jej najwybitniejszych badaczy oraz organizatorów życia akademickiego.

III

22 LATA POLSKI W UNII EUROPEJSKIEJ. JAK PRZESZŁOŚĆ WPŁYWA NA PRZYSZŁOŚĆ?

Moderator: prof. dr hab. Zbigniew Czachór, Uniwersytet Warszawski

Przemiany zapoczątkowane w 1989 roku otworzyły Polsce drogę do demokracji, gospodarki rynkowej oraz integracji z europejskimi i transatlantyckimi strukturami współpracy. Członkostwo w Unii Europejskiej, będące zwieńczeniem procesu transformacji, stało się jednym z najważniejszych czynników rozwoju społecznego, gospodarczego i infrastrukturalnego kraju.

Uczestnicy panelu zastanowią się, jakie znaczenie dla obecnej pozycji Polski w Europie miały negocjacje akcesyjne oraz ponad dwadzieścia dwa lata obecności w Unii Europejskiej. Przeanalizują najważniejsze efekty członkostwa, w tym wzrost konkurencyjności gospodarki, ekspansję polskiej gospodarki, rozwój regionów dzięki funduszom europejskim, zmiany na rynku pracy oraz wzmocnienie pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Dodatkowym kontekstem debaty będzie doroczne orędzie o stanie Unii Europejskiej (SOTEU), które wcześniej tego dnia wygłosi Przewodnicząca KE. Wyznacza ono priorytety Unii na najbliższą przyszłość. Uczestnicy panelu odniosą się do najważniejszych tez przedstawionych w wystąpieniu, zestawiając je z polskim spojrzeniem na wyzwania stojące dziś przed Unią Europejską. Dotychczasowe doświadczenia Polski oraz zarysowane w orędziu wyzwania i plany Wspólnoty, będą punktem wyjścia do rozmowy o europejskiej przyszłości Polski: jaką rolę nasz kraj może odgrywać we współkształtowaniu europejskich polityk dotyczących bezpieczeństwa, konkurencyjności, transformacji energetycznej i spójności społecznej w obliczu zmian geopolitycznych, rozwoju nowych technologii i konieczności budowania europejskiej suwerenności.

THE EU UNDER PRESSURE: GEOPOLITICS, DEMOCRACY AND INSTITUTIONAL CHANGE

Moderatorka: prof. ISP PAN Karolina Borońska-Hryniewiecka, Polish Academy of Science

This plenary panel examines the European Union’s responses to a complex set of external and internal challenges. It addresses how global geopolitical shifts—including the war in Ukraine, intensifying great power competition, and evolving transatlantic relations—affect internal transformations in EU governance, democracy and legitimacy. The panel will explore tensions between the growing appeal of Eurosceptic sovereignism and right-wing political forces, and the simultaneous structural need for deeper integration and more effective collective action. The discussion will also assess the EU’s capacity for institutional reform in light of prospective enlargement, increasing security pressures, and the constraints of realpolitik. By bringing together perspectives from political science, international relations, and democracy studies, the panel aims to provide a comprehensive analysis of how the EU can adapt to systemic change while maintaining cohesion, effectiveness and credibility.

THE EUROPEAN UNION IN FLUX: CONTESTATION, ADAPTATION AND RESILIENCE

Moderator: dr hab. Joanna Skrzypczyńska, Adam Mickiewicz University

The European Union is facing a period of profound transformation driven by geopolitical instability, security challenges, internal political contestation, and the erosion of established norms of the international order. Rather than constituting a single crisis, these developments reveal a more fundamental process of change affecting the EU’s institutions, policies, external action, and its capacity to respond collectively to an increasingly uncertain environment. The panel explores this transformation through three interrelated concepts: contestation, adaptation, and resilience. Contestation concerns both internal challenges to European norms, policies, and solidarity and external pressures on the EU and the rules-based international order. Adaptation refers to the ways in which European institutions, policies, and instruments evolve in response to changing political and geopolitical conditions. Resilience, in turn, raises the question of the EU’s capacity not only to withstand crises and external pressures but also to transform itself while preserving its ability to act collectively.

POLSKA LUDOWA (PRL) WOBEC GENEZY I ROZWOJU PROCESÓW INTEGRACJI ZACHODNIOEUROPEJSKIEJ W LATACH 1945-1989

Moderator: prof. UAM dr hab. Rafał Reczek, Instytut Pamięci Narodowej

· Panel poświęcony będzie analizie stanowiska władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wobec narodzin, rozwoju i pogłębiania procesów integracyjnych w Europie Zachodniej w latach 1945–1989. Celem dyskusji jest ukazanie ewolucji podejścia PRL do zachodnioeuropejskich inicjatyw integracyjnych – od jednoznacznie krytycznego i ideologicznie motywowanego sprzeciwu po stopniowe, coraz bardziej pragmatyczne postrzeganie integracji jako trwałego elementu europejskiego ładu gospodarczego i politycznego. Panel ma na celu ukazanie wielowymiarowego charakteru relacji PRL z integrującą się Europą Zachodnią. Ewolucja ta odzwierciedlała zarówno uwarunkowania ideologiczne systemu komunistycznego, jak i rosnącą świadomość znaczenia procesów integracyjnych dla przyszłości kontynentu, co w końcowej fazie istnienia PRL stało się jednym z istotnych kontekstów transformacji ustrojowej i geopolitycznej Polski. Podczas dyskusji uczestnicy panelu skoncentrują uwagę na następujących zagadnieniach:

Władza ludowa wobec narodzin i rozwoju inicjatyw integracji zachodnioeuropejskiej w latach 1946-1958,
PRL wobec rozwoju procesów integracji zachodnioeuropejskich w latach 1960-1970 (Wspólna Polityka Rolna EWG, Europejska Współpraca Polityczna 1960-1969, Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu 1959-1969, Projekt Nordyckiej Unii Ekonomicznej 1954-1970,
Odwrót od ideologii? Polska wobec zachodnioeuropejskich inicjatyw integracyjnych w latach 1970-1980 (Reakcje na I rozszerzenie Wspólnot Europejskich o Wielką Brytanię, Danię, Irlandię, Norwegię 1961-1973, skomplikowane relacje RWPG-EWG, Polska wobec pierwszych, powszechnych wyborów do Parlamentu Europejskiego WE 1979),
Polska a Wspólnoty Europejskie w latach 1981-1989 (Poszerzenie Wspólnot Europejskich o Grecję 1961-1981, proces integracji ze Wspólnotami Europejskimi Hiszpanii i Portugalii 1962-1986, Turcja a EWG, Negocjacje i przyjęcie Jednolitego Aktu Europejskiego EWG 1981-1987, Zbliżenie Polski ze wspólnotami europejskimi 1987-1989).

POLACY W INSTYTUCJACH UE: ZATRUDNIENIE, STAŻE ORAZ UDZIAŁ EKSPERTÓW I PRZEDSIĘBIORCÓW W PROCESIE KONSULTACJI

Moderatorzy: dr hab. Adam A. Ambroziak, prof. SGH, dr hab. Kamil Zajączkowski, prof. UW

Jednym z przywilejów i praw państwa członkowskiego, w tym Polski, jest aktywny udział w funkcjonowaniu Unii Europejskiej i jej instytucji. Nie chodzi tu jednak tylko o proces decyzyjny bądź system głosowania w Radzie UE czy w Parlamencie Europejskim, ale o fizyczną obecność w instytucjach, organach i agencjach unijnych, która może pomóc w poprawnym zrozumieniu polskiego stanowiska w Brukseli. Aspekt ten można rozpatrywać na dwóch poziomach. W pierwszej kolejności jest to głos osób pracujących w instytucjach jako urzędnicy, pracownicy tymczasowi i stażyści. Mimo że stają się oni członkami administracji unijnej, to jednak wciąż pozostają obywatelami swoich państw pochodzenia. Z jednej strony, urzędnik przy wykonywaniu swoich obowiązków i w swoim postępowaniu musi kierować się wyłącznie interesem Unii, jednakże z drugiej strony, ich pochodzenie wciąż ma znaczenie. Przejawia się to przede wszystkim podejściem i wiedzą o specyfice problemów o charakterze wewnętrznym i zewnętrznym oraz ograniczeniach lokalnych, regionalnych czy też występujących na poziomie państwa, a mających charakter gospodarczy, społeczny, terytorialny, historyczny, mentalny czy też np. religijny. Ta różnorodność kulturowa, tradycji i przyzwyczajeń, a także czynników endogenicznych ma olbrzymi wpływ na ukształtowanie prawa unijnego i regulacji rządzących działaniami państw członkowskich, przedsiębiorców, konsumentów oraz obywateli na jednolitym rynku europejskim. Niedostateczna reprezentacja Polaków w instytucjach UE, w szczególności w Komisji Europejskiej, ale także w sekretariatach głównych instytucji decyzyjnych i opiniujących powoduje, że ten istotny aspekt słabiej oddziałuje na rzecz interesów Polski.

Drugim problemem jest udział poszczególnych grup interesów z Polski w procesie decyzyjnym w UE ze szczególnym wskazaniem na konsultacje prowadzone przez Komisję Europejską. Mimo ich pełnej otwartości i możliwości udziału w nich wszystkich zainteresowanych: przedsiębiorców, administracji publicznej, samorządowej szczebla regionalnego i lokalnego, a także ekspertów, w tym naukowców, jak również zwykłych obywateli zainteresowanie nimi zgłaszane z Polski jest bardzo niewielkie. Udział polskich specjalistów w gremiach eksperckich i doradczych poszczególnych instytucji unijnych jest również na niskim poziomie. W konsekwencji, przy niskiej reprezentacji Polaków na stanowiskach urzędniczych w instytucjach UE oraz słabym udziale w konsultacjach projektów aktów legislacyjnych i dokumentów pozalegislacyjnych, głos Polski w Brukseli słyszany jest prawie jedynie z ust urzędników administracji centralnej oraz krajowych decydentów. W panelu będziemy chcieli zidentyfikować przyczyny niewielkiego zainteresowania Polaków zarówno zatrudnieniem i stażami w instytucjach unijnych jak i udziałem w procedurach konsultacji i doradztwa w instytucjach unijnych, a także zastanowić się nad możliwościami ich wyeliminowania lub chociaż ograniczenia dzięki wsparciu środowiska naukowego. W związku z tym panel został zorganizowany we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych, w którym Departament Koordynacji Spraw Unii Europejskiej odpowiada m.in. za powyższe kwestie.

ROLA CZASOPISM NAUKOWYCH W ROZWOJU STUDIÓW EUROPEJSKICH – WYZWANIA, KIERUNKI, PERSPEKTYWY

Moderatorka: dr hab. Agnieszka Bielawska, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

· Jednym z wydarzeń towarzyszących V Kongresowi Europeistyki będzie panel dyskusyjny z udziałem przedstawicieli czterech czasopism naukowych publikujących artykuły z zakresu studiów europejskich. Czasopisma naukowe stanowią przestrzeń debaty europeistycznej, w której dorobek tradycji konfrontowany jest z wyzwaniami, które niosą dynamicznie zmieniające się uwarunkowania funkcjonowania nauki. Celem panelu jest podjęcie pogłębionej refleksji nad rolą czasopism naukowych w kształtowaniu oraz rozwoju studiów europejskich, a także stworzenie przestrzeni do wymiany doświadczeń dotyczących współczesnych kierunków badawczych, podejść metodologicznych w badaniach nad Europą i jej procesami integracyjnymi. Szczególna uwaga zostanie poświęcona wyzwaniom wynikającym z funkcjonowania czasopism naukowych w nowych realiach parametryzacji nauki, w szczególności aktualnych zasadach i kryteriach oceny czasopism naukowych. Spotkanie będzie również okazją do dyskusji nad miejscem europeistyki we współczesnych naukach społecznych oraz nad znaczeniem periodyków naukowych jako narzędzi integrujących środowisko badawcze, wyznaczających kierunki debaty naukowej i współtworzących perspektywy dalszego rozwoju dyscyplin.

ZIELONA TRANSFORMACJA I POLITYKA STRACHU: POPULISTYCZNE NARRACJE O KLIMACIE I ENERGII

Moderatorka: prof. UW dr hab. Justyna Miecznikowska-Jerzak

Transformacja energetyczna oraz polityka klimatyczna stały się w ostatnich latach jednym z najważniejszych pól konfliktu politycznego w Europie, ujawniając napięcia między celami środowiskowymi, interesami gospodarczymi oraz społecznym poczuciem bezpieczeństwa. Panel poświęcony będzie analizie tego, w jaki sposób ugrupowania populistyczne, w szczególności skrajnej prawicy, wykorzystują kwestie energii, kosztów transformacji i bezpieczeństwa ekonomicznego do formułowania alternatywnych wizji przyszłości Europy oraz do mobilizacji politycznej swoich elektoratów. Dyskusja skoncentruje się na analizie narracji odwołujących się do suwerenności energetycznej, ochrony interesów narodowych, rosnących kosztów życia oraz krytyki instytucji unijnych jako rzekomo oderwanych od realiów społecznych. Panel podejmie refleksję nad tym, w jaki sposób tego rodzaju przekazy służą delegitymizowaniu Europejskiego Zielonego Ładu, podważaniu sensu dalszej integracji europejskiej oraz redefiniowaniu pojęcia bezpieczeństwa – od bezpieczeństwa klimatycznego ku bezpieczeństwu ekonomicznemu i społecznemu. Istotnym elementem dyskusji będzie także analiza mechanizmów polityki strachu i retoryki kryzysu jako narzędzi mobilizacji społecznej, wpływu mediów i komunikacji politycznej na percepcję transformacji energetycznej oraz roli konfliktów klimatycznych w przekształcaniu współczesnych podziałów politycznych w Europie.

PREZYDENCJA POLSKI W RADZIE UE PO RAZ DRUGI – KONTEKST, PROPOZYCJE PROGRAMOWE, REZULTATY, WYZWANIA

Moderatorki: prof. SGH dr hab. Małgorzata Molęda-Zdziech i dr Małgorzata Zakrzewska-Grunwald

· Pierwsze półrocze roku 2025 to czas polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej (RUE). Już po raz drugi Polska przejęła kierowanie i zarządzanie agendą RUE, rozpoczynając trio prezydencji (Dania, Cypr). W porównaniu z pierwszą prezydencją z 2011 roku, sytuacja międzynarodowa, a także sytuacja w Europie zmieniła się diametralnie. Polska prezydencja przypadła na czas niepewności i wielu geopolitycznych wyzwań: przedłużającej się pełnoskalowej agresji Rosji w Ukrainie, powrotu Donalda Trumpa do władzy w Stanach Zjednoczonych, wzrostu roli i wagi Chin jako aktora międzynarodowego. Stąd też za motto prezydencji przyjęto ” Bezpieczeństwo, Europo!”. Bezpieczeństwo stało się też osią celów prezydencji, zdefiniowanych w 7 wymiarach. Podczas panelu podejmiemy zagadnienia przedstawienia kontekstu prezydencji, charakterystyki celów i sposobów ich realizacji, a także podsumowania. Przedstawimy wyniki badań dotyczących społecznych oczekiwań wobec prezydencji. Podejmiemy próbę ewaluacji przewodnictwa i analizy, co z celów polskiej prezydencji było kontynuowane przez Danię i Cypr. Zastanowimy się również na ile doświadczenia polskie z tego czasu mogą być wzorotwórcze dla kolejnych prezydencji, m.in. litewskiej.

KSZTAŁCENIE KADR NAUKOWYCH I AWANSE AKADEMICKIE W STUDIACH EUROPEJSKICH – STANDARDY AWANSU, JAKOŚĆ BADAŃ, ROZWÓJ KADRY NAUKOWEJ

Moderator: prof. UAM dr hab. Szymon Ossowski

Panel poświęcony jest wyzwaniom związanym z kształceniem i rozwojem kadr naukowych w obszarze studiów europejskich oraz standardom stosowanym w postępowaniach awansowych. Punktem wyjścia do dyskusji będzie interdyscyplinarny charakter europeistyki, sytuującej się na styku nauk o polityce i administracji, stosunków międzynarodowych, prawa, ekonomii, socjologii i innych dyscyplin, co rodzi pytania o sposób oceny dorobku badawczego oraz kryteria jego jakości i oryginalności. Uczestnicy panelu podejmą refleksję nad tym jakie znaczenie należy przypisywać podstawom teoretycznym, metodologii, umiędzynarodowieniu badań i publikacji oraz uczestnictwu w krajowych i międzynarodowych zespołach badawczych. Dyskusja obejmie również doświadczenia związane z postępowaniami doktorskimi, habilitacyjnymi i profesorskimi oraz problem porównywalności standardów awansu w różnych dyscyplinach i ośrodkach akademickich. Istotnym elementem rozmowy będzie pytanie o rozwój kolejnego pokolenia badaczy europeistyki – tworzenie warunków do prowadzenia badań, budowania samodzielności naukowej, umiędzynarodowienia kariery oraz zachowania ciągłości i potencjału polskiego środowiska studiów europejskich. Panel ma służyć nie tylko diagnozie obecnych problemów, lecz także dyskusji nad dobrymi praktykami i standardami, które mogą wspierać jakość badań oraz transparentny i odpowiedzialny rozwój kariery akademickiej.

POLITICAL CAMPAIGNING IN THE EUROPEAN PARLIAMENTARY ELECTIONS

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Agnieszka Stępińska

This roundtable brings together leading scholars of political communication and electoral studies to examine the distinctive character of campaigning in European Parliamentary Elections (EPE). Moderated by Prof. Agnieszka Stępińska, the discussion features Prof. Izabela Kapsa, Prof. Domagoj Bebić, Dr. Kinga Adamczewska, and Dr. Ignacio-Jesús Serrano-Contreras — experts whose research spans party strategy, media systems, digital campaigning, and comparative European politics. The panel will explore why EU elections are often described as „second-order” contests, how national political cultures shape pan-European campaign strategies, and how the five-yearly rhythm of EPE campaigns affects voter engagement and party mobilization. Particular attention will be paid to the evolving media landscape — the interplay between traditional outlets and social media platforms — and how these channels are reshaping the way candidates and parties communicate with an increasingly fragmented and multilingual electorate across 27 member states.

ROLA UNII EUROPEJSKIEJ WE WDRAŻANIU KONCEPCJI ROZWOJU ZRÓWNOWAŻONEGO (SAMOPODTRZYMUJĄCEGO) W WARUNKACH ZMIANY PRZESTRZENI GEOPOLITYCZNEJ W EUROPIE I NA ŚWIECIE

Moderatorzy: prof. UMCS dr hab. Katarzyna Stachurska-Szczesiak i dr Wojciech Trempała

· Analiza roli Unii Europejskiej (UE) w procesie transponowania koncepcji sustainable development (rozwoju zrównoważonego/samopodtrzymującego) na poziomie europejskim i światowym jest kluczowym wyzwaniem zarówno dla rozwoju jej państw członkowskich, lecz także narzędziem europeizacji skierowanym do jej sąsiadów. UE uruchomiła stopniowo, ale konsekwentnie proces aplikacji zasad przyjętej w 1992 r. koncepcji, tworząc instrumentarium sprzyjające ich wdrożeniu czyniąc z UE na przestrzeni dziesięcioleci głównym liderem promującym jej założenia. Samo wdrażanie koncepcji sustainable development wymaga w praktyce nie tylko teoretycznego zrozumienia, ale także praktycznych działań. Interdyscyplinarność koncepcji uwidoczniona w jej treści i wymiarach (ekonomiczny, ekologiczny, społeczny) wymusza zarówno na poziomie teorii jak i praktyki prowadzenie dialogu z różnymi środowiskami nauki i życia społecznego. Głównymi celami tak określonego panelu jest: (1) zaproszenie badaczy z różnych dyscyplin nauk społecznych do dyskusji i wymiany poglądów na temat efektywności europejskiego modelu zarządzania rozwojem zrównoważonym (samopodtrzymującym); (2) przedstawienie perspektyw, koncepcji normatywnych, które są następstwem lub były pierwowzorem dla koncepcji sustainable development; (3) wywołanie dyskusji na temat praktycznych rozwiązań koncepcji na poziomie UE, jej państw członkowskich, miast i regionów, ale także różnych sektorów gospodarczo-społecznych (poziom przedsiębiorstw, edukacji i szeroko rozumianej kultury), co pozwoliłoby na uchwyceniu poziomu świadomości ekologicznej europejskich społeczeństw.

DECYDOWANIE W EPOCE KRYZYSÓW: PODEJMOWANIE DECYZJI I REFORMA TRAKTATOWA UE WOBEC WYZWAŃ WEWNĘTRZNYCH I GLOBALNYCH, CZĘŚĆ I

Moderator: dr Adam Kirpsza

· Panel jest poświęcony interdyscyplinarnej (politologicznej, prawnej, socjologicznej czy ekonomicznej) analizie procesu podejmowania decyzji w Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów uchwalania aktów prawnych oraz kształtowania polityk sektorowych. Przedmiotem zainteresowania są formalne i nieformalne procesy decyzyjne zachodzące zarówno wewnątrz instytucji UE, struktur Unii Gospodarczo-Walutowej, organów doradczych oraz jednostek organizacyjnych UE (np. agencji, funduszy), jak i między tymi podmiotami, w ramach procedur ustawodawczych oraz nieustawodawczych. Panel obejmuje również refleksję nad teoriami podejmowania decyzji i nowatorskimi metodologiami, które mogą pogłębić wiedzę o funkcjonowaniu instytucji UE, procesach decyzyjnych oraz tworzeniu polityk unijnych. Celem panelu jest także krytyczna analiza mechanizmów decyzyjnych UE, w tym ich formalnego i nieformalnego przebiegu, legitymizacji demokratycznej, konsekwencji polityczno-społecznych dla integracji europejskiej czy wyzwań negocjacyjnych i problemów decyzyjnych, które generują. W ramach panelu zakłada się również zbadanie procesów decyzyjnych w sytuacjach kryzysowych, takich jak kryzys migracyjny, pandemia COVID-19 czy wojna w Ukrainie, w tym analiza ich wpływu na podejmowanie decyzji w UE i ewentualne tworzenie nowych mechanizmów decyzyjnych. Ponadto, panel przewiduje prezentację wyników badań empirycznych, wykorzystujących metody ilościowe i jakościowe, które pozwalają wyjaśnić lub zrozumieć różne aspekty procesu decyzyjnego, m.in.: efektywność decyzyjną (np. czynniki determinujące szybkość uchwalania aktów prawnych i ich liczebność), sukces negocjacyjny aktorów (np. państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego, frakcji, Komisji Europejskiej), wpływ parlamentów narodowych, budowanie koalicji i sieci w instytucjach UE, kulturę konsensusu w Radzie, znaczenie prezydencji w Radzie i sprawozdawców w PE, rola organizacji regionalnych w negocjacjach, czy skuteczność określonych procedur, w tym mechanizmów egzekwowania wartości UE.

UNIA EUROPEJSKA W PROCESIE DEMOKRATYCZNYCH ZMIAN. DEMOKRACJA UCZESTNICZĄCA – DEMOKRACJA PRZEDSTAWICIELSKA – LEGITYMIZACJA WŁADZY

Moderator: prof. dr hab. Zbigniew Czachór

· Proponowany panel podejmuje jedne z kluczowych i najczęściej dyskutowanych zagadnień dotyczących demokracji w Unii Europejskiej. UE znajduje się dziś w stanie dynamicznej transformacji instytucjonalnej i politycznej, wynikającej z narastających oczekiwań obywateli, rosnącej złożoności procesów decyzyjnych oraz presji związanej z polikryzysem. W tym kontekście problem demokratycznej legitymizacji władzy oraz relacji między demokracją przedstawicielską a uczestniczącą stanowi jeden z fundamentów refleksji naukowej nad przyszłością integracji europejskiej. Po pierwsze, badania nad demokracją przedstawicielską w UE wskazują na trwałe wyzwania związane ze zmianami w systemie politycznym UE, obejmującymi zarówno ograniczone możliwości obywateli do wpływania na procesy decyzyjne, jak i niską identyfikację polityczną z instytucjami unijnymi. Po drugie, rozwój demokracji uczestniczącej – m.in. poprzez mechanizmy dialogu obywatelskiego, Europejską Inicjatywę Obywatelską, konsultacje publiczne czy deliberacyjne formy partycypacji – otwiera nowe możliwości zwiększania przejrzystości, responsywności i inkluzywności zarządzania publicznego na poziomie UE. Po trzecie, napięcie między tymi dwoma modelami demokracji przekłada się bezpośrednio na poziom legitymizacji władzy unijnej: zarówno w wymiarze wejścia (input legitimacy), jak i skuteczności działania (output legitimacy). Panel pozwala zatem na pogłębioną dyskusję nad kierunkami demokratyzacji Unii Europejskiej, nad możliwościami łączenia modeli uczestnictwa i przedstawicielstwa oraz nad ich wpływem na stabilność i akceptację społeczną integracji europejskiej. Tematyka łączy perspektywy politologiczne, socjologiczne, prawne i historyczne, instytucjonalne i społeczne, co czyni ją, jak zakładamy interesującą analitycznie dla badaczy i praktyków zajmujących się przyszłością ustrojową UE.

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA I OBRONY UNII EUROPEJSKIEJ: KONTESTACJA NORM, BUDOWA ZDOLNOŚCI, STRATEGICZNA ODPORNOŚĆ

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Beata Przybylska-Maszner

· Panel poświęcony jest analizie współczesnych uwarunkowań oraz kierunków rozwoju wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Unii Europejskiej w kontekście przemian środowiska międzynarodowego. Punktem wyjścia do dyskusji będzie refleksja nad procesami kontestacji norm, które przez dekady stanowiły fundament europejskiego porządku bezpieczeństwa, w tym zasad multilateralizmu, współpracy międzynarodowej oraz roli instytucji ponadnarodowych. W ramach panelu podjęta zostanie analiza działań Unii Europejskiej na rzecz budowy zdolności w obszarze bezpieczeństwa i obrony, obejmujących zarówno rozwój instrumentów wojskowych i cywilnych, jak i pogłębianie współpracy między państwami członkowskimi. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na inicjatywy wzmacniające autonomię strategiczną UE oraz zdolność reagowania na zagrożenia hybrydowe, cybernetyczne i asymetryczne. Panel stworzy przestrzeń do wymiany poglądów na temat miejsca tej polityki w regionalnym systemie bezpieczeństwa, w kontekście erozji relacji z partnerami transatlantyckimi. Istotnym wątkiem dyskusji będzie także koncepcja strategicznej odporności Unii Europejskiej, rozumianej jako zdolność do zapobiegania kryzysom, adaptacji do zmieniających się warunków oraz szybkiego reagowania na zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego.

DYPLOMACJA PUBLICZNA I BEZPIECZEŃSTWO INFORMACYJNE REGIONU EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ

Moderatorka: dr Barbara Jundo-Kaliszewska

· Panel poświęcony będzie strategicznemu znaczeniu dyplomacji publicznej jako jednego z kluczowych narzędzi wzmacniania bezpieczeństwa informacyjnego w regionie Europy Środkowej i Wschodniej – obszarze szczególnie narażonym na presję geopolityczną, operacje dezinformacyjne oraz instrumentalizację przekazu medialnego. Punktem wyjścia do dyskusji będzie pytanie o rolę komunikacji międzynarodowej, narracji państwowych oraz działań instytucji publicznych w budowaniu odporności informacyjnej społeczeństw. W ramach panelu podjęta zostanie refleksja nad znaczeniem dyplomacji publicznej w przeciwdziałaniu manipulacji informacyjnej, wzmacnianiu wiarygodności państwa oraz kształtowaniu jego wizerunku w przestrzeni międzynarodowej. Omówione zostaną także doświadczenia państw regionu w reagowaniu na kampanie dezinformacyjne, rola mediów, organizacji społecznych i instytucji unijnych w procesie wzmacniania bezpieczeństwa komunikacyjnego, a także znaczenie współpracy regionalnej.

WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA UNII EUROPEJSKIEJ I JEJ PAŃSTW CZŁONKOWSKICH – SZANSE, WYZWANIA, ZAGROŻENIA

Moderatorki: dr Monika Szynol i dr Katarzyna Zalas-Kamińska

· Unia Europejska – wraz ze swoimi państwami członkowskimi – pozostaje największym globalnie donatorem Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ang. Official Development Assistance, ODA), transferując corocznie ponad 40% jej całkowitej wartości. Współpraca rozwojowa jest uznawana za jeden z istotniejszych instrumentów zewnętrznej aktywności Unii, stanowiący m.in. fundament wsparcia najsłabiej rozwiniętych państw. W tej dziedzinie działalności UE jest silna siłą swoich państw członkowskich, które finansują większość narzędzi, za pośrednictwem których organizacja dostarcza swoją pomoc rozwojową, a także angażują się w dwustronną oraz inną multilateralną pomoc. Suma ich wysiłków, dzięki równoległym kompetencjom w tym obszarze, gwarantuje UE wiodącą pozycję w międzynarodowym systemie pomocowym. Aktualnie unijna współpraca rozwojowa stoi w obliczu wielu wyzwań. Dekada polikryzysów (występowania wielu, zbiegających się ze sobą kryzysów na szeroką skalę, generujących trudne do rozwiązania problemy) utrudnia dążenia do osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju, kształtujących globalną agendę rozwojową. Zainicjowane przez amerykańskiego prezydenta D. Trumpa redukcje wydatków pomocowych wywołały podobne reakcje części europejskich donatorów. Jednocześnie koncentracja Unii Europejskiej i jej państw członkowskich na bezpieczeństwie i budowie autonomii strategicznej prowadzi do akumulacji funduszy na inwestycje w zdolności obronne, wymagając rewizji finansowania innych dziedzin. Celem panelu jest diagnoza kondycji europejskiej współpracy rozwojowej w trzeciej dekadzie XXI wieku oraz prognoza jej dalszej ewolucji, zarówno z perspektywy Unii Europejskiej, jak i jej państw członkowskich. W trakcie dyskusji podejmiemy próbę odpowiedzi m.in. na następujące pytania: (1) Jak zmienia się unijna współpraca rozwojowa pod wpływem nowych i narastających kryzysów? (2) Jak na te kryzysy reagują – jako donatorzy ODA – państwa członkowskie? (3) W jaki sposób współpraca rozwojowa może przyczyniać się do zarządzania współczesnymi problemami? (4) Jaka jest efektywność pomocy rozwojowej dostarczanej w warunkach niepewności? (5) Przed jakimi wyzwaniami stoi obecnie europejska współpraca rozwojowa? (6) W jakich kierunkach ewoluować będzie współpraca rozwojowa Unii Europejskiej i jej państw członkowskich?

ZRÓŻNICOWANA EUROPA W CZASACH PRZEŁOMU

Moderatorka: prof. ISP PAN dr hab. Agnieszka Cianciara

· W 2026 roku Unia Europejska staje wobec szeregu powiązanych ze sobą wyzwań o charakterze geopolitycznym, gospodarczym i instytucjonalnym. Należą do nich m.in. trwająca od kilku lat pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę i jej konsekwencje dla architektury bezpieczeństwa europejskiego, nasilający się globalny wyścig o surowce krytyczne, rosnąca rywalizacja technologiczna oraz zmiany w polityce Stanów Zjednoczonych – w tym bardziej transakcyjne podejście do relacji handlowych, technologicznych i bezpieczeństwa oraz dyskusje o przyszłości amerykańskiego zaangażowania w Europie. Procesy te skłaniają do postawienia pytania o zdolność Unii do utrzymania spójności politycznej i strategicznej w warunkach narastającej niepewności międzynarodowej. Panel proponuje podjęcie teoretycznej i empirycznej refleksji nad rolą zróżnicowania jako jednego z kluczowych mechanizmów kształtujących przyszłość integracji europejskiej. Dyskusja skoncentruje się na tym, czy zróżnicowanie – w sferze gospodarczej, politycznej, instytucjonalnej czy bezpieczeństwa – stanowi narzędzie adaptacji UE do nowych realiów, czy też może prowadzić do selektywnej dezintegracji i erozji wspólnotowego modelu integracji. W centrum zainteresowania znajdą się pytania o wpływ rosnącej wieloprędkościowości Europy na trwałość projektu integracyjnego, jego globalną relewantność, efektywność decyzyjną oraz demokratyczną legitymizację. Panel ma charakter otwarty i zaprasza badaczy integracji europejskiej, stosunków międzynarodowych oraz polityki gospodarczej i bezpieczeństwa do wspólnej refleksji nad przyszłością Unii w warunkach przełomu.

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO I UNIA EUROPEJSKA DEKADĘ PO REFERENDUM W SPRAWIE BREXITU: WYZWANIA I PERSPEKTYWY

Moderator: prof. UEK dr hab. Łukasz Danel

· Panel podejmuje analizę wielowymiarowych skutków referendum z 2016 roku z perspektywy zarówno Zjednoczonego Królestwa, jak i Unii Europejskiej. Dyskusja obejmie przemiany polityczne, społeczne i gospodarcze, które kształtowały relacje obu stron w ciągu ostatniej dekady. Celem panelu jest zrozumienie, w jaki sposób referendum wpłynęło na pozycję Zjednoczonego Królestwa w świecie oraz jego miejsce w stosunkach europejskich, a także jakie wyzwania i możliwości pojawiły się w interakcjach z Unią Europejską. Poruszone zostaną zarówno aspekty polityczne i prawne, jak i kwestie społeczne, tożsamościowe oraz ekonomiczne. Panel stanowi przestrzeń do interdyscyplinarnej refleksji nad konsekwencjami referendum dla Zjednoczonego Królestwa i Unii Europejskiej, a także nad przyszłością współpracy i dialogu w perspektywie europejskiej.

DEMOCRATIC INNOVATIONS IN THE EUROPEAN UNION: STRENGTHENING PARTICIPATION AND RESILIENCE THROUGH CITIZEN DELIBERATION

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Paulina Pospieszna

· As democratic challenges intensify across Europe: from polarization and disinformation to declining trust in institutions, the European Union and its member states are increasingly turning to democratic innovations to strengthen civic participation and democratic resilience. The introduction of large-scale deliberative practices, such as the Conference on the Future of Europe, the expansion of national and local citizens’ assemblies (CAs), and new EU initiatives such as the European Democracy Shield, reflect a growing institutional commitment to empowering citizens and revitalizing democratic governance. This panel examines how democratic innovations at the EU level and within EU member states contribute to strengthening democratic legitimacy, public trust, and civic engagement. We invite papers that explore the design, implementation, and impact of deliberative and participatory processes, including EU-level CAs, national and local citizens’ assemblies, participatory budgeting, as well as innovative forms of transnational civic engagement (also those beyond EU supported by EU institutions or international organisations ). Of particular interest are contributions analysing how the European Democracy Shield, EU funding schemes, and international democracy-support actors (e.g., COE, OECD) promote deliberative practices and democratic experimentation. The panel aims to bring together scholars working on democratic innovations, EU governance, and civil society participation to discuss emerging trends, identify barriers, and reflect on the future of citizen engagement in European multilevel governance.

B10

MIGRACJE DO UNII EUROPEJSKIEJ W DOBIE NOWEGO PAKTU O MIGRACJI I AZYLU: INSTRUMENTY PRAWNE, POLITYKI PUBLICZNE I WYZWANIA WDROŻENIOWE

Moderatorki: prof. UKSW dr hab. Monika Trojanowska-Strzęboszewska i dr Marta Pachocka

· Panel poświęcony zostanie analizie współczesnych przepływów migracyjnych w Europie, ze szczególnym uwzględnieniem imigracji do Unii Europejskiej oraz ewolucji unijnej polityki migracyjnej i azylowej. Jego celem jest wielowymiarowa refleksja nad aktualnymi i kluczowymi aspektami zarządzania migracjami na poziomie UE, w kontekście dynamicznych zmian geopolitycznych, społecznych i bezpieczeństwa, a także wdrażania Nowego paktu o migracji i azylu. Zakres tematyczny panelu wpisuje w działania sekcji naukowej PTSE zat. „Procesy migracyjne i zarządzanie migracjami” i obejmuje m.in. warunki wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium UE, funkcjonowanie i reformę systemu kontroli granic zewnętrznych, rozwój unijnej polityki wizowej, a także regulacje w obszarze azylu – w tym zasady przyznawania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz ochrony tymczasowej. Szczególna uwagę poświęcamy nowym instrumentom prawnym i instytucjonalnym wprowadzanym na poziomie unijnym oraz wyzwaniom związanym z ich implementacją na poziomie krajowym, w tym napięciom między solidarnością a odpowiedzialnością państw członkowskich.

B11

NIECHCIANI CHOĆ NIEZBĘDNI – DYLEMATY WSPÓŁCZESNYCH MIGRACJI

Moderator: prof. UAM dr hab. Cezary Trosiak

· Zapraszając do udziału w pracach naszego panelu chcielibyśmy poddać pod dyskusję konsekwencje emancypowania się po roku 1989 w Europie Środkowo-Wschodniej zbiorowości etnicznych, narodowych, językowych, regionalnych, które w reżimie państw autorytarnych nie miały możliwości realizacji swoich aspiracji. Prowadzi to do przekształcania się homogenicznych zbiorowości, w zbiorowości wielokulturowe. Swoistym katalizatorem tego procesu są migracje, które stały się jedną z głównych osi konfliktu politycznego w państwach Unii Europejskiej i jej otoczenia. Tematy te są przedmiotem dyskusji i analiz organizowanej od 2015 roku na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu konferencji MNIEJSZOSCI-MIGRACJE-WIELOKULTUROWOŚĆ (https://migranci-mniejszosci.amu.edu.pl/). Organizatorzy konferencji, którzy współorganizują V Kongres Europeistyki, postanowili w tym roku połączyć konferencję z obradami kongresu. Chcielibyśmy zaprosić Państwa do dyskusji na temat dylematów jakie wiążą się z migracjami. Z jednej strony szeroko rozumiany Zachód konfrontowany jest z zapaścią demograficzną, której najbardziej spektakularnym przejawem jest brak rąk do pracy, szczególnie w tych państwach członkowskich, które rejestrują wzrost gospodarczy. Do grupy tych państw zalicza się Polskę. Jednocześnie od ponad dekady obserwowany jest w nich systematyczny wzrost nastrojów antyimigranckich, który sprzyja wzmacnianiu poparcia dla ugrupowań skrajnej prawicy. W konsekwencji w kolejnych państwach członkowskich Unii Europejskiej pojawia się debata polityczna dotycząca możliwości wystąpienia z Unii, określana mianem tzw. „-exitów”. Tłem dla tych procesów jest tocząca się od 2014 roku wojna w Ukrainie i po ponownym wyborze Donalda Trampa na prezydenta Stanów Zjednoczonych, zmiana paradygmatów amerykańskiej polityki względem Europy. Jej istotą jest deklarowane transakcyjne podejście do współpracy we wszystkich jej wymiarach, w tym do polityki bezpieczeństwa. Chcielibyśmy zaprosić Państwa do poszukiwania odpowiedzi na następujące pytania: (1) Jaki powinien być model unijnej polityki migracyjnej (Festung Europa vs. Willkomnespolitik); (2) Czy możliwy jest kompromis polityczny w sprawie napływu i obecności imigrantów i uchodźców napływających do Europy, (3) Czy obecność imigrantów w Polsce może stać się zarzewiem otwartego konfliktu na tle etnicznym, religijnym, kulturowym; (4) W jaki sposób przeciwdziałać zagrożeniom wynikającym z wykorzystywania imigrantów w bieżących sporach politycznych; (5) Czy spór dotyczący polityki migracyjnej może doprowadzić do polexitu; (6) Stosunek społeczeństw UE do imigrantów i uchodźców oraz relacje międzygrupowe; (7) Polityka migracyjna i socjalna państw UE wobec imigrantów i uchodźców; (8) Znaczenie imigrantów i uchodźców na rynku pracy UE.

B12

RÓŻNE DROGI, WSPÓLNE WYZWANIA. MIGRACJE W UE, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. dr hab. Anita Adamczyk

· Panel poświęcony jest analizie zróżnicowanych podejść do migracji w wybranych państwach Unii Europejskiej oraz identyfikacji wspólnych wyzwań stojących przed europejską polityką migracyjną. Punktem wyjścia dla dyskusji jest założenie, że mimo funkcjonowania wspólnych ram instytucjonalnych UE polityki migracyjne państw członkowskich pozostają silnie uwarunkowane przez ich doświadczenia historyczne, strukturę społeczną, sytuację gospodarczą oraz specyfikę systemów politycznych. Wystąpienia koncentrują się na doświadczeniach m.in. Austrii, Niemiec, Estonii i Polski, ukazując odmienne modele reagowania na napływ migrantów, różne sposoby definiowania interesu państwowego w polityce migracyjnej oraz zróżnicowane strategie integracyjne i bezpieczeństwa. Analizie poddane zostaną zarówno rozwiązania instytucjonalne i prawne, jak i debaty publiczne towarzyszące polityce migracyjnej, w tym kwestie percepcji społecznej migracji, rynku pracy, polityki azylowej oraz zarządzania granicami. Celem panelu jest ukazanie, w jakim stopniu różnorodność doświadczeń państw członkowskich może utrudniać wypracowanie spójnej polityki migracyjnej UE, a w jakim stanowić potencjał do budowania bardziej elastycznych i wielopoziomowych mechanizmów współpracy.

B13

EUROPA W GRZE O PRZEWAGĘ: STRATEGICZNA KONKURENCYJNOŚĆ UE W ZMIENIAJĄCYM SIĘ ŚWIECIE

Moderatorka: dr Aleksandra Borowicz

· Celem panelu „Europa w grze o przewagi: strategiczna konkurencyjność UE w zmieniającym się świecie” jest omówienie i zbadanie strategii, mechanizmów i uwarunkowań konkurencyjności strategicznej Unii Europejskiej w obliczu współczesnych wyzwań globalnych. Konkurencyjność UE obejmuje zarówno polityki makroekonomiczne jak i kwestie polityki przemysłowej, technologii i innowacji, integracji regionalnej, bezpieczeństwa energetycznego, społecznych aspektów transformacji oraz globalnych łańcuchów wartości. Panel ma na celu stworzenie interdyscyplinarnej przestrzeni dla badaczy z różnych dyscyplin — ekonomii, politologii, stosunków międzynarodowych, socjologii, prawa i nauk o zarządzaniu i wspólnie zidentyfikować kluczowe czynniki wpływające na strategiczną pozycję Unii w kontekście gospodarczym, społecznym i politycznym. Pragniemy zachęcić uczestników do prezentacji badań, które uwzględniają różne sektory i regiony UE, oraz eksplorują relacje między konkurencyjnością a takimi tematami jak: dekarbonizacja, transformacja cyfrowa, geopolityczne napięcia handlowe czy polityka inwestycyjna. Panel ma inspirować do refleksji nad tym, w jaki sposób Unia Europejska może wzmacniać swoją konkurencyjność w sposób sprawiedliwy, zrównoważony i odporny na zewnętrzne wstrząsy.

B14

ODPORNOŚĆ SPOŁECZNA I GOSPODARCZA UNII EUROPEJSKIEJ W DOBIE RADYKALNYCH ZMIAN GEOPOLITYCZNYCH I GEOEKONOMICZNYCH W ŚWIECIE, CZĘŚĆ I

Moderator: prof. dr hab. Maciej Walkowski

· Panel poświęcony będzie wielowymiarowej diagnozie głównych wyzwań stojących przed Unią Europejską w drugiej dekadzie XXI wieku w warunkach narastającej presji deglobalizacyjnej oraz osłabienia dotychczasowego modelu współpracy międzynarodowej. Punktem wyjścia dla dyskusji będzie przekonanie, że UE funkcjonuje obecnie w środowisku rosnącej rywalizacji geopolitycznej, interwencjonizmu gospodarczego oraz tendencji protekcjonistycznych, które podważają fundamenty liberalnego ładu międzynarodowego i osłabiają znaczenie instytucji multilateralnych. W ramach panelu podjęta zostanie analiza kluczowych wyzwań społecznych, gospodarczych, handlowych, technologicznych, surowcowych i finansowych, które wpływają na zdolność Unii do utrzymania konkurencyjności, bezpieczeństwa oraz spójności politycznej. Dyskusja może objąć m.in. kwestie autonomii strategicznej UE, bezpieczeństwa łańcuchów dostaw, transformacji energetycznej, odporności gospodarczej, polityki przemysłowej oraz przyszłości wspólnej polityki handlowej. Istotnym punktem odniesienia będzie ewolucja polityki Stanów Zjednoczonych, w tym elementy strategii bezpieczeństwa USA wskazujące na bardziej transakcyjny i selektywny charakter zaangażowania międzynarodowego. Panel podejmie refleksję nad konsekwencjami tych procesów dla pozycji Europy w systemie globalnym, dla relacji transatlantyckich oraz dla przyszłości ładu międzynarodowego.

B15

PRZEJAWY POPULIZMU W EUROPIE

Moderator: prof. UJ dr hab. Krzysztof Koźbiał

· Głównym celem panelu będzie odniesienie się do zjawiska populizmu, które występuje w wielu państwach europejskich. Ma to miejsce w odniesieniu zarówno w odniesieniu do polityki zewnętrznej, jak i wewnętrznej. Zjawisko jest wieloaspektowe, nie ma jednej przyczyny i określonych ściśle konsekwencji. Stawiamy sobie za cel zarówno przedstawienie głównych partii/aktorów politycznych wykorzystujących populistyczne hasła alby uzyskać społeczne poparcie, jak i obszary ich wykorzystania (np. przebieg poszczególnych wyborców). Analizowane będą następujące państwa – przykłady: Polska, Cechy, Słowacja, Włochy, Serbia i Bułgaria.

B16

QUO VADIS POLITYKO SPÓJNOŚCI?

Moderatorka: prof. UEP dr hab. Ida Musiałkowska

· Polityka spójności została sformułowana w traktatach określających kształt Unii Europejskiej. Jej celem jest zmniejszanie różnić rozwojowych pomiędzy poszczególnymi regionami państw członkowskich. Środki przeznaczone na jej realizację są planowane w budżecie unijnym przyjmowanym na kolejne okresy siedmioletnie. Ewaluacja kończącego się cyklu wdrażania polityki spójności stanowi zarazem materiał wyjściowy do określenia planów na kolejne okresy programowania. Polska pozostaje częścią takiego mechanizmu od momentu przystąpienia do Unii Europejskiej. Krajowe doświadczenia związane z wydatkowaniem środków europejskich stanowią zarazem punkt wyjścia do opracowania dokumentów planistycznych na kolejne okresy programowania polityki spójności. W praktyce przyjęte założenia rozwojowe niejednokrotnie podczas realizacji celów rozwojowych natrafiają na przeszkody wymagające modyfikacji realizowanej polityki. Założenia kolejnych ram finansowych na lata 2028-2034 zapowiadają znaczącą zmianę w podejściu do polityki spójności w UE. Z myślą o sfomułowaniu kolejnych celów rozwojowych, należy dokonać analizy doświadczenia i podejścia wszystkich aktorów uczestniczących w procesie realizacji polityki spójności. Wnioski z przeszłych i obecnej perspektywy finansowej stanowią niewątpliwie cenne pole do dyskusji nad przyszłym kształtem działań podejmowanych w ramach Unii Europejskiej. W niniejszym panelu chcemy przyjrzeć się dobrym praktykom w zakresie planowania, legislacji, współpracy podmiotów polityki spójności, efektom realizacji polityki na poziomie regionalnym i lokalnym oraz zmianie paradygmatu polityki.

DECYDOWANIE W EPOCE KRYZYSÓW: PODEJMOWANIE DECYZJI I REFORMA TRAKTATOWA UE WOBEC WYZWAŃ WEWNĘTRZNYCH I GLOBALNYCH, CZĘŚĆ II

Moderator: dr Adam Kirpsza

PARTIE POLITYCZNE WOBEC PROCESÓW INTEGRACYJNYCH

Moderator: prof. UW dr hab. Wojciech Gagatek

· Sekcja PTSE Partie polityczne i system partyjny UE zaprasza do zgłaszania propozycji wystąpień wpisujących się w jej szeroko zdefiniowany profil tematyczny. Obejmuje on polityczne aspekty integracji europejskiej, ze szczególnym naciskiem na analizę partii politycznych i systemów partyjnych. Interesują nas zarówno działania partii na poziomie europejskim, frakcji politycznych w Parlamencie Europejskim jak i przejawy aktywności podejmowane w kontekście integracji na innych poziomach oraz w różnych arenach politycznych. Z tego względu propozycje nie muszą koncentrować się wyłącznie na partiach funkcjonujących w ramach struktur UE ani na wyborach do Parlamentu Europejskiego. Zachęcamy również do prezentacji analiz systemów partyjnych, uwzględniających dynamikę rywalizacji politycznej, stabilność rządów oraz przeobrażenia struktury partyjnej, w tym wzrost znaczenia partii populistycznych i eurosceptycznych oraz postawy partii głównego nurtu wobec tych zjawisk. W tym samym szerokim ujęciu mile widziane są także propozycje odwołujące się do szerszego tła historycznego oraz dotyczące postaw i działań partii politycznych spoza UE wobec zagadnień związanych z integracją europejską.

KOBIECE PRZYWÓDZTWO W EUROPIE I NA ŚWIECIE WOBEC ZMIAN POLITYCZNYCH, EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH XXI WIEKU, CZĘŚĆ I

Moderatorki: prof. AMW dr hab. Iwona Jakimowicz-Pisarska i prof. AJP dr hab. Aleksandra Szczerba

· Przyspieszenie procesów geopolitycznych, napięcia w systemie międzynarodowym, transformacje gospodarcze, kryzysy bezpieczeństwa oraz zmiany społeczne XXI wieku skłaniają do pogłębionej refleksji nad naturą współczesnego przywództwa politycznego. Dotyczy to zarówno państw narodowych, jak i organizacji międzynarodowych, struktur ponadnarodowych oraz instytucji globalnego zarządzania. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rosnąca aktywność kobiet na najwyższych szczeblach władzy politycznej, administracyjnej, dyplomatycznej i eksperckiej – zarówno w Europie, jak i w innych częściach świata. Panel będzie poświęcony analizie roli kobiet-liderek w warunkach redefinicji dotychczasowych modeli sprawowania władzy oraz przemian norm politycznych i społecznych. Dyskusja obejmie pytania o to, czy można mówić o specyfice kobiecego stylu przywództwa, jakie czynniki instytucjonalne, kulturowe i systemowe sprzyjają lub ograniczają obecność kobiet w strukturach decyzyjnych oraz w jaki sposób liderki wpływają na kształtowanie polityk publicznych, bezpieczeństwa, integracji europejskiej i współpracy międzynarodowej. Istotnym wątkiem panelu będzie także refleksja nad reprezentacją kobiet w procesach zarządzania kryzysowego, dyplomacji, polityce bezpieczeństwa, gospodarce oraz transformacjach społecznych, a także nad znaczeniem przywództwa kobiet dla budowania bardziej inkluzyjnych modeli rządzenia. Panel stworzy przestrzeń do interdyscyplinarnej debaty łączącej perspektywy nauk politycznych, stosunków międzynarodowych, studiów europejskich, socjologii, ekonomii oraz gender studies. Dyskusja obejmie pytania o to, czy można mówić o odrębnym stylu przywództwa kobiet w Europie, w jakim stopniu liderki wpływają na kształtowanie standardów zarządzania publicznego i międzynarodowego oraz jak ich aktywność przekłada się na procesy transformacji ładu politycznego i społecznego.

STOSUNKI ZEWNĘTRZNE UNII EUROPEJSKIEJ A WSPÓŁCZESNA DYPLOMACJA: WYZWANIA I KIERUNKI ROZWOJU, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. KUL dr hab. Beata Piskorska

· Panel poświęcony będzie analizie roli dyplomacji Unii Europejskiej jako kluczowego instrumentu procesu rozszerzenia w kontekście polityki wschodniej. Dyskusja skoncentruje się na dotychczasowych doświadczeniach UE w relacjach z państwami wschodniego sąsiedztwa oraz na perspektywach dalszej integracji w warunkach nasilonych napięć geopolitycznych. Celem panelu jest wieloaspektowa refleksja nad skutecznością narzędzi dyplomatycznych UE, ich ograniczeniami oraz znaczeniem czynników bezpieczeństwa, normatywnych i instytucjonalnych dla przyszłości rozszerzenia. Panel zostanie podzielony na kilka powiązanych bloków tematycznych, umożliwiających pogłębioną analizę zagadnienia: po pierwsze, dyplomacja UE jako instrument rozszerzenia, w którym analizie poddane zostaną teoretyczne i instytucjonalne podstawy dyplomacji Unii Europejskiej w procesie rozszerzenia, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w polityce wschodniej oraz relacji między dyplomacją, warunkowością i transferem norm. Po drugie, doświadczenia polityki wschodniej UE, w tym analiza dotychczasowych działań dyplomatycznych UE wobec państw Partnerstwa Wschodniego i kandydackich, w tym sukcesów, porażek oraz wniosków płynących z implementacji instrumentów polityki sąsiedztwa i rozszerzenia. Po trzecie, napięcia geopolityczne a skuteczność dyplomacji, obejmie dyskusję nad wpływem konfliktów zbrojnych, rywalizacji mocarstw oraz zmieniającej się architektury bezpieczeństwa europejskiego na możliwości i ograniczenia dyplomatyczne UE w regionie. Po czwarte, refleksja nad napięciem między normatywnym charakterem UE a pragmatyzmem politycznym, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii demokracji, praworządności, bezpieczeństwa energetycznego i stabilności regionalnej oraz po piąte, perspektywy rozszerzenia i przyszłość polityki sąsiedztwa, w tym ocena możliwych scenariuszy rozwoju polityki wschodniej UE oraz roli dyplomacji w procesie rozszerzenia w średnio- i długoterminowej perspektywie, w tym potencjalnych reform instytucjonalnych i nowych formatów współpracy.

INTEGRACJA UKRAINY Z UNIĄ EUROPEJSKĄ: WYZWANIA, REZULTATY, PERSPEKTYWY, CZĘŚĆ I

Moderator: prof. UAM dr hab. Bartosz Hordecki

· Integracja z Unią Europejską od lat pozostaje strategicznym celem Ukrainy. Unia Europejska wspiera Ukrainę w jej prointegracyjnych aspiracjach, postrzegając je jako kluczowy element regionalnej architektury bezpieczeństwa i dobrobytu. W tym kontekście pytanie o przyszłość relacji Ukraina-UE pozostaje jednym z węzłowych zagadnień współczesnej europeistyki. Celem proponowanego panelu jest prezentacja aktualnych horyzontów integracji Ukrainy z UE. Referenci zaprezentują potencjalne scenariusze procesów integracyjnych, szacując zarazem szanse i ryzyka związane z ich implementacją. Problematykę zamierzamy naświetlić z wielu perspektyw. W rezultacie nasza debata winna stać się interdyscyplinarnym spojrzeniem na kwestię budowania mostów pomiędzy Ukrainą oraz UE.

MIĘDZY WSCHODEM A ZACHODEM: EUROPA ŚRODKOWO-WSCHODNIA WOBEC NOWEJ RZECZYWISTOŚCI GEOPOLITYCZNEJ, DZIEDZICTWA POST KOMUNIZMU I ZAGROŻEŃ AUTORYTARNYCH

Moderatorki: prof. UJ dr hab. Kinga Anna Gajda i prof. UKW dr hab. Nartsiss Shukuralieva

· W obliczu dynamicznych przemian geopolitycznych Europa Środkowo-Wschodnia przechodzi proces głębokiego przewartościowania swojej roli, tożsamości oraz systemu wartości. Region ten, historycznie usytuowany na styku wpływów Wschodu i Zachodu, wciąż mierzy się z konsekwencjami doświadczenia komunizmu, którego dziedzictwo odcisnęło trwały ślad na strukturach społecznych, kulturze politycznej oraz sposobach myślenia o państwie, wspólnocie i wolności. Panel podejmie refleksję nad tym, w jaki sposób postkomunistyczna przeszłość – często nie do końca przepracowana – wpływa na współczesne procesy polityczne i społeczne w regionie. Istotnym wątkiem będzie rozliczenie z przeszłością, pamięć zbiorowa, mechanizmy zapominania i selektywnego upamiętniania, a także napięcia między potrzebą ciągłości a koniecznością zerwania z dawnymi strukturami i narracjami. Dyskusja skupi się również na tym, jak doświadczenie transformacji ustrojowej i lat „pomiędzy” – pomiędzy systemami, narracjami i geopolitycznymi orientacjami – wpłynęło na relacje Europy Środkowo-Wschodniej z Europą Zachodnią. Czy deficyt wzajemnego zrozumienia doświadczeń historycznych nadal utrudnia dialog europejski? A może obecny kryzys geopolityczny stwarza szansę na bardziej uczciwe i partnerskie zdefiniowanie wspólnych europejskich wartości? Panel będzie próbą odpowiedzi na pytanie, czy Europa Środkowo-Wschodnia, poprzez konfrontację z własną przeszłością postkomunistyczną, może dziś wnosić do projektu europejskiego unikalną perspektywę – opartą na doświadczeniu transformacji, kruchości demokracji oraz znaczeniu wolności jako wartości fundamentalnej.

POLITYKI MIGRACYJNE I INTEGRACYJNE W EPOCE KRYZYSÓW: EUROPEJSKIE DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY

Moderator: prof. UR dr hab. Grzegorz Bonusiak

· Panel poświęcony jest analizie polityk migracyjnych i integracyjnych w Europie w kontekście narastających kryzysów o charakterze politycznym, społecznym, gospodarczym i bezpieczeństwa. Uwaga zostanie poświęcona doświadczeniom państw europejskich w zarządzaniu migracjami – w tym migracjami przymusowymi – oraz wyzwaniom związanym z integracją migrantów i uchodźców. Panel stanowi przestrzeń do refleksji nad ewolucją europejskich i krajowych ram politycznych, napięciami między bezpieczeństwem a solidarnością oraz nad przyszłymi kierunkami rozwoju polityk migracyjnych i integracyjnych w Europie.

RÓŻNE DROGI, WSPÓLNE WYZWANIA. MIGRACJE W UE, CZĘŚĆ II

Moderatorka: prof. dr hab. Anita Adamczyk

MIĘDZY IDEALIZMEM A REALIZMEM. UNIA EUROPEJSKA W OBLICZU POLIKRYZYSU

Moderator: prof. UG dr hab. Marek Rewizorski

· Celem panelu będzie zainicjowanie dyskusji naukowej i stworzenie forum dla wymiany poglądów między badaczami zajmującymi się badaniami nad funkcjonowaniem państw i podmiotów niepaństwowych z UE w obliczu synergii kryzysów geopolitycznych, społecznych, ekonomicznych i środowiskowych. W tym duchu zostanie podjęta próba sformułowania odpowiedzi na pytania o to, gdzie szukać przyczyn polikryzysu oraz w jaki sposób odpowiadać na ryzyka systemowe na poziomie regionalnym i globalnym? Jak charakteryzować zagrożenia, przed którymi stoi europejska społeczność międzynarodowa biorąc pod uwagę to, że część z nich jest w fazie zarodkowej, podczas gdy inne są całkowicie nowe? Jakie znaczenie ma współpraca wielostronna w dobie restauracji transakcjonizmu i spowolnienia globalizacji oraz jaką rolę pełni w tym zakresie UE.

C10

ODPORNOŚĆ SPOŁECZNA I GOSPODARCZA UNII EUROPEJSKIEJ W DOBIE RADYKALNYCH ZMIAN GEOPOLITYCZNYCH I GEOEKONOMICZNYCH W ŚWIECIE, CZĘŚĆ II

Moderator: prof. dr hab. Maciej Walkowski

C11

SUWERENNOŚĆ W ŚWIECIE CYFROWYM. UNIJNA POLITYKA CYFROWA W STARCIU Z WIELKIMI GRACZAMI TECHNOLOGICZNYMI, CZĘŚĆ I

Moderator: dr Tomasz Braun

· Unijna polityka cyfrowa, szczególnie w okresie ostatnich 7 lat, podejmuje wyzwanie uregulowania działalności podmiotów z branży dynamicznie rozwijających się nowych technologii. Ambicje UE w tym zakresie, zdefiniowane obecnie w programie polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” (Decyzja PE i Rady 2022/2481), wspierane planem Kompasu Cyfrowego 2030 (KE COM(2021) 118 final), mają doprowadzić do o osiągnięcia głębokiej transformacji cyfrowej gospodarki i społeczeństwa europejskiego. Podstawowe założenia unijnej polityki cyfrowej dotyczą potrzeby budowy konkurencyjnej, odpornej, nowoczesnej technologii i suwerennej cyfrowo Unii Europejskiej. Wielowymiarowość unijnej polityki cyfrowej polega na tym, że łączą się w niej rynkowe aspiracje regulacyjne, które mają wzmocnić unijny, wewnętrzny rynek cyfrowy, ale także ugruntować pozycję UE wobec partnerów zewnętrznych, wśród których są zarówno podmioty państwowe (USA, Chiny, Indie), jak i podmioty prywatne – globalne korporacje cyfrowe gromadzące w swoich rękach potężną siłę rynkową, społeczną, w konsekwencji także polityczną. Obecnie, w wyniku przeobrażeń układów sił na świecie Unia Europejska w swoich działaniach zderza się z koniecznością dostosowania swojego dotychczasowego ambitnego podejścia regulacyjnego do zmieniającej się rzeczywistości polityczno-gospodarczej. Przyjęcie Międzynarodowej strategii cyfrowej dla Unii Europejskiej w czerwcu 2025 r. jest próbą pogłębienia współpracy z globalnymi partnerami w obszarze nowych technologii. Jednocześnie w zakresie regulacji unijnego rynku cyfrowego, ostatnie działania deregulacyjne (Digital Omnibus) mogą być interpretowane jako próba rozluźnienia dotąd surowego i złożonego podejścia wobec podmiotów gospodarczych. Wspomniane zmiany i napięcia rodzą szereg pytań badawczych, które proponowany panel ma poruszać. Przede wszystkim od strony normatywnej, w kontekście polityki cyfrowej, nowego znaczenia nabierają pojęcia suwerenności, idei państwa prawa, czy ochrony praw podstawowych. Potrzebna jest zatem refleksja naukowa badająca sposób, w jaki pojęcia te powinny swoim zakresem odpowiadać nowym wyzwaniom rozwoju technologicznego, a także jak Unia Europejska traktuje tego rodzaju zmiany paradygmatu w swojej polityce cyfrowej.

C12

LOBBING I GRUPY INTERESU W CZASACH GLOBALNYCH KRYZYSÓW I POLITYCZNYCH TURBULENCJI, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Agnieszka Vetulani-Cęgiel

· Grupy interesu aktywne w sferze polityki są szczególnie wrażliwe na zmiany instytucjonalne, które określają zasady i normy ich postępowania. Tymczasem otoczenie, w którym działają, podlega głębokiej transformacji. Wzrost popularności radykalnych partii prawicowych i lewicowych, rosnący sceptycyzm wobec instytucji demokratycznych oraz nasilająca się polaryzacja zachwiały utrwalonymi wzorcami reprezentacji interesów i rywalizacji. Te zmiany polityczne potęgują powtarzające się kryzysy w skali krajowej i globalnej, od nierówności społecznych i zmian klimatycznych po migracje i sytuacje kryzysowe w zakresie zdrowia publicznego, które nieustannie zmieniają priorytety publiczne i programy polityczne. Jednocześnie procesy decyzyjne stają się coraz bardziej medialne i upolitycznione, a władza jest rozproszona na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Dodatkową złożoność stanowi fakt, że technologie cyfrowe zmieniają sposób, w jaki grupy interesów mobilizują zwolenników, komunikują się ze społeczeństwem i próbują wywierać wpływ. Wszystkie te zmiany powodują zarówno rosnącą presję, jak i nowe możliwości prowadzenia lobbingu dla grup interesu, co sprawia, że konieczne jest ciągłe dostosowywanie ich strategii, struktur organizacyjnych i sposobów współpracy z instytucjami politycznymi. Głównym celem panelu jest dyskusja na temat zmieniających się form i zakresu reprezentacji interesów, lobbingu i funkcjonowania grup interesu w UE w czasach globalnych kryzysów i politycznych turbulencji. Panel skierowany jest do wszystkich osób zainteresowanych badaniami nad grupami interesu, rolą rzecznictwa i lobbingu w procesach politycznych oraz ich wpływem na kształtowanie polityki publicznej.

C13

POPULIZM A KONDYCJA DEMOKRACJI LIBERALNEJ W UNII EUROPEJSKIEJ

Moderatorka: prof. UŁ dr hab. Magdalena Żakowska

· Panel poświęcony jest analizie relacji między wzrostem sił populistycznych a kondycją demokracji liberalnej w Unii Europejskiej. Uczestnicy przyjrzą się mechanizmom populistycznej mobilizacji – takim jak antyelitaryzm, polaryzacja czy odwołania do „woli ludu” – oraz ich wpływowi na funkcjonowanie instytucji demokratycznych na poziomie krajowym i unijnym. Dyskusja obejmie związki między populizmem a eurosceptycyzmem, ze szczególnym uwzględnieniem pytania, w jakim stopniu populistyczne narracje podważają legitymację integracji europejskiej i wzmacniają tendencje dezintegracyjne. Celem panelu jest zrozumienie, w jaki sposób populizm przekształca europejski krajobraz polityczny oraz jakie wyzwania stawia przed przyszłością demokracji liberalnej w UE.

C14

SPORT W UNII EUROPEJSKIEJ

Moderator: prof. UAM dr hab. Adam Barabasz

· Panel poświęcony będzie analizie miejsca i roli sportu w procesie integracji europejskiej oraz refleksji nad kierunkami jego rozwoju w Unii Europejskiej w XXI wieku. Punktem wyjścia dla dyskusji będzie przekonanie, że sport stanowi nie tylko obszar aktywności społecznej i kulturowej, lecz także istotny element polityk publicznych UE oraz narzędzie budowania spójności społecznej, tożsamości europejskiej i współpracy międzynarodowej. W ramach panelu omówione zostanie europejskie dziedzictwo sportu oraz jego instytucjonalny wymiar, w tym rola sportu w strukturach Unii Europejskiej, znaczenie dokumentów programowych – takich jak Biała Księga na temat sportu – oraz rozwój unijnych inicjatyw wspierających aktywność fizyczną, edukację sportową i mobilność sportowców. Dyskusja obejmie także funkcję sportu jako narzędzia realizacji innych polityk unijnych, m.in. w obszarach zatrudnienia i spraw społecznych, zdrowia publicznego, edukacji i młodzieży, polityki regionalnej, ochrony konsumentów, środowiska czy relacji zewnętrznych UE. Istotnym elementem panelu będzie identyfikacja współczesnych wyzwań stojących przed sportem w Europie, takich jak doping, rasizm i przemoc w sporcie, rosnąca komercjalizacja, ochrona praw sportowców, kwestie zarządzania w sporcie oraz relacje między sportem zawodowym a powszechnym.

C15

INSTYTUCJE I PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE UE WOBEC PROCESU REFORMY WYBRANYCH POLITYK W OBLICZU WYZWAŃ GLOBALNYCH

Moderator: prof. UW dr hab. Vadym Zheltovskyy

· Głównym celem panelu jest wyjaśnienie, jak instytucje Unii Europejskiej i jej państwa członkowskie reagują na wyzwania wynikające z obecnych warunków geopolitycznych. Szczególna uwaga zostanie poświęcona funkcjonowaniu Unii w nowym kontekście bezpieczeństwa wywołanym wojną Rosji z Ukrainą. Procesy reform wewnątrzunijnych mają miejsce w coraz bardziej niestabilnym systemie międzynarodowym, do czego dochodzi wewnętrzna kontestacja roli UE jako aktora transformacyjnego w jej współpracy z kluczowymi państwami partnerskimi. W związku z powyższym paneliści przyjrzą się instytucjom UE i państwom członkowskim w kontekście wybranych polityk Unii (WPZiB, polityki cyfrowej, polityki rozwojowej). W oparciu o wyniki swoich badań prelegentki i prelegenci podejmą próbę odpowiedzi na pytanie, czy instytucje UE i państwa członkowskie posiadają potencjał zawierania pragmatycznych kompromisów, które umożliwią przeprowadzenie reform niezbędnych do konsolidacji wewnętrznej Unii oraz trwałego wzmocnienia jej roli w systemie międzynarodowym.

C16

STRATEGIE UPOLITYCZNIANIA I MEDIATYZACJI MIGRACJI W KONTEKŚCIE POLARYZACJI POLITYCZNEJ W PAŃSTWACH UNII EUROPEJSKIEJ – WYBRANE PRZYKŁADY, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. SGH dr hab. Małgorzata Molęda-Zdziech

· Celem panelu jest przedstawienie i analiza napięć między sferą polityczną a medialną w kontekście nasilonej polaryzacji politycznej spowodowanej wzrostem popularności skrajnej prawicy i ugrupowań populistycznych. Analizy dyskursu politycznego w temacie migracji stanowią egzemplifikację zjawiska, a także odsłaniają rozmaite strategie dyskursywne wykorzystywane przez aktorów politycznych do budowania swojej pozycji i narzucania narracji. Zidentyfikowane i wybrane kategorie językowe używane w wybranych państwach UE (np. w Polsce i we Francji, ale jesteśmy otwarci na analizy z innych państw członkowskich) będą podstawą do wyodrębnienia strategii dyskursywnych. Zachęcamy do analiz w perspektywie diachronicznej ewolucji podejścia migracji od 2022 r., które ukażą zmiany w dyskursie medialnym i politycznym. Zachęcamy do prezentacji badań dotyczących (re) konstrukcji tych dyskursów (w prasie i mediach społecznościowych), z użyciem różnych narzędzi analitycznych. Wskażemy konsekwencje takich strategii, m.in. instrumentalizację, konstruowanie panik moralnych. Kwestia migracji Ukraińców została zinstrumentalizowana i podporządkowana celom politycznym, zwłaszcza podczas ostatnich kampanii wyborczych w Polsce, ale także w celu uzasadnienia nowego priorytetu w agendzie politycznej kraju: bezpieczeństwa, jak wskazuje strategia migracyjna Polski przyjęta przez rząd w październiku 2024 r. Wykorzystywane strategie dyskursywne i konstruowane narracje służą legitymizacji innych postulatów, takich jak militaryzacja i zwiększenie wydatków na obronność. Bezpieczeństwo stało się również głównym tematem polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej (styczeń-czerwiec 2025 r.).

INTEGRACJA UKRAINY Z UNIĄ EUROPEJSKĄ: WYZWANIA, REZULTATY, PERSPEKTYWY, CZĘŚĆ II

Moderator: prof. UAM dr hab. Bartosz Hordecki

EUROPEAN CHOICE OF UKRAINE – DILEMMAS AND CHALLENGES

Moderator: prof. UAM dr hab. Łukasz Donaj

· Ukraine’s integration into the European Union has become one of the most significant challenges in contemporary European politics. The granting of EU candidate status to Ukraine and the launch of accession negotiations have opened a new chapter in relations between Ukraine and the European Union, while at the same time highlighting numerous political, economic, social, and security dilemmas. Russia’s aggression against Ukraine has further transformed the context of European integration, making EU enlargement not only a political project but also a key element in shaping a new European security order. The aim of this panel is to provide an interdisciplinary analysis of the challenges associated with Ukraine’s European choice and to assess its implications for Ukraine itself, the European Union, and the broader Central and Eastern European region. The discussion will address a wide range of issues, including institutional reforms and the rule of law, economic transformation, post-war reconstruction, security challenges, EU enlargement policy, European identity, and the role of civil society.

POLITYKA ZIELONEJ TRANSFORMACJI W POLSCE (NA PRZYKŁADZIE WIELKOPOLSKI WSCHODNIEJ)

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Dominika Narożna

· Panel dyskusyjny dotyczyć będzie polityki zielonej transformacji w Polsce jako jednego z kluczowych procesów kształtujących Europę w czasach przełomu, w warunkach nakładających się kryzysów geopolitycznych, gospodarczych i społecznych. Dyskusja osadzona zostanie w perspektywie europeistycznej, traktując transformację energetyczno-klimatyczną jako element szerszych debat o odporności Unii Europejskiej, bezpieczeństwie energetycznym oraz spójności społecznej w państwach członkowskich. Przykładem empirycznym będzie Wielkopolska Wschodnia jako region transformujący się, stanowiący „żywe laboratorium polityk publicznych” w zakresie sprawiedliwej transformacji. Szczególne miejsce zajmą doświadczenia projektu Life After Coal PL, w tym prace prowadzone w formule Policy Lab, które łączą wiedzę akademicką z praktyką zarządzania zmianą poprzez dialog interesariuszy, analizę barier wdrożeniowych i projektowanie rekomendacji na podstawie doświadczeń innych regionów. Panel podejmie temat skuteczności instrumentów publicznych oraz mechanizmów współpracy instytucjonalnej w kontekście realizacji celów klimatycznych i rozwojowych. Ważnym wątkiem będzie również społeczny wymiar transformacji, w tym kwestia akceptacji społecznej, komunikacji, budowy sprawczości lokalnej oraz minimalizacji kosztów społecznych zmian. Równolegle omówione zostaną możliwości przenoszenia wypracowanych rozwiązań i wniosków na inne regiony Polski i Europy, w perspektywie uczenia się polityk (policy learning). Panel będzie również okazją do krótkiej prezentacji i dyskusji nad cyklem wydawniczym „Polityka zielonej transformacji w Polsce” jako interdyscyplinarnej platformy pogłębionej analizy naukowej, łączącej teorię i praktykę wdrażania transformacji.

POLITYKI UNII EUROPEJSKIEJ WOBEC WYKLUCZENIA I NIERÓWNOŚCI: MIĘDZY EFEKTYWNOŚCIĄ A SPRAWIEDLIWOŚCIĄ SPOŁECZNĄ

Moderator: prof. UAM dr hab. Krzysztof Hajder

· Panel poświęcony jest współczesnym wyzwaniom stojącym przed Unią Europejską w zakresie przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, nierównościom oraz budowania spójności społecznej. Punktem wyjścia do dyskusji będzie analiza skuteczności europejskich polityk publicznych wobec dynamicznych przemian rynku pracy, procesów cyfryzacji, kryzysów społecznych i migracyjnych oraz zmian demograficznych. Prelegenci podejmą tematykę kompetencji przyszłości, deinstytucjonalizacji usług społecznych, funkcjonowania samorządów w sytuacjach kryzysowych, ekonomii społecznej, dobrostanu społecznego, bezdomności, aktywności zawodowej różnych grup społecznych, a także wpływu nowych technologii i algorytmizacji administracji na procesy integracji i wykluczenia społecznego. Szczególna uwaga zostanie poświęcona praktycznym aspektom wdrażania polityk Unii Europejskiej na poziomie krajowym i lokalnym oraz ocenie ich skuteczności w realizacji celów społecznych. Panel ma charakter interdyscyplinarny i łączy perspektywy politologiczne, społeczne, ekonomiczne, prawne i psychologiczne. Jego celem jest stworzenie przestrzeni do debaty nad tym, w jaki sposób europejskie polityki publiczne mogą skutecznie odpowiadać na współczesne wyzwania społeczne, zachowując równowagę pomiędzy efektywnością działań a zasadami sprawiedliwości społecznej i ochrony praw obywateli.

EWOLUCJA SYSTEMU WYBORCZEGO DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO ROUNDTABLE Centrum Badań nad Konstytucjonalizmem i Demokracją

Moderatorka: dr hab. Natasza Lubik-Reczek

Panel poświęcony będzie obecnemu kształtowi systemu wyborczego do Parlamentu Europejskiego oraz proponowanym kierunkom jego reformowania, przede wszystkim z perspektywy prawa Unii Europejskiej. Punktem wyjścia do dyskusji będą ramy traktatowe, w szczególności art. 14 TUE i art. 223 TFUE, oraz rozwiązania przyjęte w Akcie wyborczym z 1976 r. Osią debaty stanie się relacja między modelem opartym na wspólnych zasadach wyborczych a postulatem ustanowienia jednolitej procedury wyborczej. Rozwiązania krajowe posłużą jako tło porównawcze, pozwalające wskazać obszary, w których zróżnicowanie regulacji jest uzasadnione, oraz te, które wymagają dalszej harmonizacji. Dyskusja obejmie ocenę dotychczasowych inicjatyw reform, w tym zmian przyjętych w 2018 r. oraz propozycji przedstawionych przez Parlament Europejski w 2022 r. Szczególna uwaga zostanie poświęcona koncepcji ogólnounijnego okręgu wyborczego i list ponadnarodowych oraz ich potencjalnemu wpływowi na europejski wymiar reprezentacji politycznej. Przedmiotem debaty będą również propozycje zbliżenia regulacji dotyczących progów wyborczych, wieku uprawniającego do głosowania i kandydowania oraz wspólnego dnia wyborów. Odrębny wątek stanowić będą gwarancje wykonywania praw wyborczych przez obywateli Unii zamieszkujących w państwie członkowskim, którego obywatelstwa nie posiadają. Proponowane reformy zostaną rozpatrzone z perspektywy równości praw wyborczych, dostępności udziału w wyborach oraz demokratycznej legitymacji Parlamentu Europejskiego. Uczestnicy panelu podejmą także zagadnienie prawnych i politycznych barier zmian, ze szczególnym uwzględnieniem traktatowej procedury ich przyjmowania oraz krajowych wymogów konstytucyjnych. Istotne będzie rozróżnienie między harmonizacją służącą zapewnieniu wspólnych standardów demokratycznych a reformami zmierzającymi do przekształcenia charakteru europejskiej rywalizacji wyborczej. Debatę ukierunkuje pytanie, które zmiany są zarazem pożądane ustrojowo i możliwe do urzeczywistnienia oraz jak pogodzić dalszą europeizację wyborów z poszanowaniem krajowych tradycji wyborczych.

DECYDOWANIE W EPOCE KRYZYSÓW: PODEJMOWANIE DECYZJI I REFORMA TRAKTATOWA UE WOBEC WYZWAŃ WEWNĘTRZNYCH I GLOBALNYCH, CZĘŚĆ III

Moderator: dr Adam Kirpsza

EUROPEJSKIE I EUROATLANTYCKIE BEZPIECZEŃSTWO PO AGRESJI ROSJI NA UKRAINĘ: WYZWANIA STRATEGICZNE I KONSEKWENCJE REGIONALNE

Moderator: dr Artur Adamczyk

· Panel poświęcony jest analizie konsekwencji agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę dla europejskiego i euroatlantyckiego systemu bezpieczeństwa. Wojna ta stała się punktem zwrotnym, który w sposób zasadniczy zmienił dotychczasowe założenia strategiczne Unii Europejskiej i NATO, przyspieszając procesy militaryzacji, redefinicji polityk obronnych oraz rewizji ról poszczególnych państw w architekturze bezpieczeństwa regionalnego i międzynarodowego. W pierwszej kolejności panel podejmuje refleksję nad bezpieczeństwem polityczno-militarnym Unii Europejskiej, traktowanym jako jedno z kluczowych wyzwań integracji europejskiej w warunkach trwającego konfliktu zbrojnego u jej wschodnich granic. Analiza obejmuje zarówno instytucjonalne i strategiczne odpowiedzi UE, jak i ograniczenia wynikające z jej specyfiki jako aktora bezpieczeństwa. Następnie uwaga zostaje skierowana na wymiar euroatlantycki, w szczególności na proces militaryzacji wschodniej flanki NATO, który uległ znacznemu przyspieszeniu w następstwie wojny w Ukrainie. Zmiana ta interpretowana jest jako przejście od symbolicznej obecności odstraszającej do trwałego, strukturalnego wzmocnienia zdolności obronnych Sojuszu. Kolejna część panelu koncentruje się na implikacjach wojny dla pozycji Polski, analizowanej w kategoriach „państwa frontowego”. Rozważania obejmują zarówno zmiany w polityce obronnej i bezpieczeństwa, jak i ich wpływ na pozycję międzynarodową Polski oraz na społeczną percepcję zagrożeń. Uzupełnieniem tej perspektywy jest analiza relacji polsko-białoruskich, które w kontekście rosyjskiej agresji na Ukrainę nabrały nowego, wielowymiarowego charakteru, obejmującego elementy presji militarnej, działań hybrydowych oraz instrumentalizacji kryzysów granicznych. Panel zamyka studium przypadku Grecji, pozwalające na poszerzenie perspektywy o doświadczenia państwa południowej flanki UE i NATO. Analiza kierunków greckiej polityki zagranicznej po 2022 roku umożliwia porównanie reakcji państw członkowskich na rosyjską agresję oraz ukazuje zróżnicowanie interesów, priorytetów i percepcji zagrożeń w ramach wspólnoty euroatlantyckiej. Całość panelu tworzy wielopoziomową i komplementarną analizę zmian zachodzących w europejskim i regionalnym środowisku bezpieczeństwa, łącząc perspektywę systemową, sojuszniczą i państwową. Dyskusja ma na celu nie tylko diagnozę obecnych wyzwań, lecz także refleksję nad długofalowymi konsekwencjami wojny w Ukrainie dla stabilności i architektury bezpieczeństwa w Europie.

ROZSZERZENIE UE W OKRESIE ZAWIROWAŃ GEOPOLITYCZNYCH

Moderator: prof. UJ dr hab. Magdalena Góra

· Zaangażowanie UE w stosunki z sąsiadami od dawna stanowi centralny element jej polityki zagranicznej, czego wyrazem jest rozszerzenie UE. W obliczu coraz bardziej niestabilnego i wrogiego otoczenia międzynarodowego – charakteryzującego się zniszczeniem europejskiej architektury bezpieczeństwa w wyniku agresji Rosji (w tym wojny na pełną skalę przeciwko Ukrainie) oraz wycofaniem się Stanów Zjednoczonych jako kluczowego podmiotu w dziedzinie bezpieczeństwa – stosunki UE z sąsiadami znajdują się w krytycznym momencie. Proces rozszerzenia UE został ożywiony poprzez przyznanie statusu kandydata Ukrainie, Mołdawii oraz Bośni i Hercegowinie w 2022 r., a w następnym roku Gruzji. Zintensyfikowano także proces rozszerzenia na Bałkanach Zachodnich. UE przeformułowuje także rolę rozszerzenia jako istotnego procesu wzmacniającego bezpieczeństwo UE w kontekście rosnących napięć geopolitycznych. Jednocześnie proces ten odbywa się w coraz bardziej niestabilnym systemie międzynarodowym i spotyka się z agresywnym zachowaniem przeciwników UE. Ponadto nasilają się wewnętrzne kontrowersje dotyczące rozszerzenia UE i widoczne są zmiany w kierunku bardzo pragmatycznego podejścia do współpracy z krajami partnerskimi w ramach instytucji UE oraz wśród państw członkowskich UE i ich obywateli. Poparcie społeczne dla procesu rozszerzenia w UE jest ograniczone i wzmaga się kontestacja wśród różnych grup społecznych. Głównym celem proponowanego panelu jest dyskusja na to, w jaki sposób instytucje UE i państwa członkowskie reagują na wyzwania dla polityki zagranicznej UE wynikające z inwazji Rosji na Ukrainę oraz jaką rolę w tych reakcjach odgrywa polityka rozszerzenia UE. Zapraszamy do składania referatów proponujących nowe perspektywy empiryczne i podejścia teoretyczne do badania rozszerzenia UE.

STRATEGIE UPOLITYCZNIANIA I MEDIATYZACJI MIGRACJI W KONTEKŚCIE POLARYZACJI POLITYCZNEJ W PAŃSTWACH UNII EUROPEJSKIEJ – WYBRANE PRZYKŁADY, CZĘŚĆ II

Moderatorka: prof. SGH dr hab. Małgorzata Molęda-Zdziech

DEBATA Z UDZIAŁEM POSŁANEK I POSŁÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO UNIA EUROPEJSKA WOBEC WSPÓŁCZESNYCH WYZWAŃ: DEZINFORMACJA, AUTONOMIA STRATEGICZNA, EDUKACJA EUROPEJSKA

Moderator: prof. UAM dr hab. Szymon Ossowski

SUWERENNOŚĆ W ŚWIECIE CYFROWYM. UNIJNA POLITYKA CYFROWA W STARCIU Z WIELKIMI GRACZAMI TECHNOLOGICZNYMI, CZĘŚĆ II

Moderatorka: dr Dominika Harasimiuk

EUROPA W WYŚCIGU TECHNOLOGICZNYM: JAK RYWALIZOWAĆ Z USA I CHRL?

Moderator: prof. UWr dr hab. Paweł Turczyński

· Współczesne bezpieczeństwo europejskie definiowane jest przez rozwój i wykorzystanie wysokich technologii, zwłaszcza w sektorze zbrojeniowym oraz kosmicznym. Katalizatorem działań UE w tym zakresie był oczywiście pełnoskalowy atak Rosji na Ukrainę w 2022 r., ale również – zmiana polityki USA w ciągu 2025 r.; stały nacisk na Europę wywiera też w tym zakresie ChRL – nie jako otwarty rywal, ale jako gracz umiejętnie wykorzystujący europejskie słabości. Europa ma w tym zakresie wiele do odrobienia – tak jak jeszcze w 2000 r. UE była najpotężniejszym gospodarczo blokiem, tak pod koniec 2025 r. większość wskaźników gospodarczych stawia ją na II lub III pozycji, wykazując przewagę nad nią USA i ChRL. Podejmowane dotychczas próby zwiększenia innowacyjności europejskiej gospodarki nie przyniosły oczekiwanych efektów, a bez szybkich zmian w tym zakresie nasz kontynent nie będzie w stanie efektywnie konkurować z globalnymi mocarstwami, może zaś stać się politycznym „wasalem” USA bądź obszarem rywalizacji USA, ChRL i być może innych podmiotów. Należy zauważyć, ze problemy Europy dotyczą zarówno samej innowacyjności, jak i wdrażania nowych technologii do użytkowania (przykładem może być problem z budową europejskiego „myśliwca V generacji”, z wykorzystaniem „sztucznej inteligencji” czy słabość europejskiego potencjału kosmicznego). Kwestie te są poruszane przez polską naukę, ale nieczęsto i w – nieaktualnym już – paradygmacie naszego znaczenia i silnej pozycji. Tymczasem Europa w globalnym wyścigu technologicznym – słabnie, przekłada się to na jej malejące bezpieczeństwo i wymusza na niej wzmożony wysiłek, a zwłaszcza – definiowanie własnych słabości, które można usunąć.

TERYTORIALNE POLITYKI ROZWOJU W EUROPIE: MOŻLIWOŚCI I WYZWANIA REALIZACJI, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. UWr dr hab. Małgorzata Michalewska-Pawlak

· Celem panelu jest analiza uwarunkowań rozwoju i ewolucji terytorialnych polityk realizowanych przez Unię Europejską, państwa oraz regiony i społeczności lokalne, w kontekście aktualnych wyzwań społecznych, gospodarczych, geopolitycznych, demograficznych i środowiskowych ich realizacji. Tematyka koncentruje się także na znaczeniu kapitału terytorialnego w niwelowaniu dysproporcji rozwojowych, wzmacnianiu spójności społeczno-gospodarczej oraz budowaniu odporności jednostek terytorialnych w obliczu współczesnych wyzwań. Omówione zostaną zarówno instrumenty realizacji polityk i problemy z ich wdrożeniem, jak również sformułowane zostaną rekomendacje dla skuteczniejszego projektowania i wdrażania polityk terytorialnych w Europie.

LOBBING I GRUPY INTERESU W CZASACH GLOBALNYCH KRYZYSÓW I POLITYCZNYCH TURBULENCJI, CZĘŚĆ II

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Agnieszka Vetulani-Cęgiel

E10

MIĘDZY POPULIZMEM A PARTYCYPACJĄ: EUROPA W POSZUKIWANIU NOWEJ DEMOKRACJI

Moderatorka: prof. dr hab. Maria Marczewska-Rytko

· W ostatnich latach Europa stała się laboratorium intensywnych przemian demokratycznych. Z jednej strony obserwujemy wzrost znaczenia ruchów populistycznych, które deklarują przywracanie władzy „ludowi”, z drugiej — rozwój mechanizmów partycypacyjnych, takich jak budżety obywatelskie, zgromadzenia deliberatywne czy cyfrowe konsultacje społeczne. Panel ma na celu zbadanie napięcia między populistycznym a partycypacyjnym rozumieniem demokracji w kontekście europejskim. Dyskusja skoncentruje się na pytaniu, czy populizm i partycypacja stanowią zjawiska konkurencyjne, czy też mogą współistnieć jako odpowiedź na kryzys liberalno-reprezentatywnego modelu demokracji. W ujęciu porównawczym analizie poddane zostaną wybrane przypadki charakterystyczne dla Europy, z uwzględnieniem poziomu krajowego i lokalnego. Panel ma charakter interdyscyplinarny, łącząc perspektywy politologiczne, socjologiczne, międzynarodowe i instytucjonalne.

E11

ODPORNOŚĆ NIEMIECKIEJ DEMOKRACJI – WYZWANIA W TURBULENTNYM OTOCZENIU MIĘDZYNARODOWYM, CZĘŚĆ I

Moderatorka: prof. UZ dr hab. Aleksandra Kruk

· Celem panelu jest analiza niemieckiej demokracji poprzez badania słabych i mocnych stron jej instytucji (rządu federalnego, parlamentu, partii politycznych, mediów), jak i społeczeństwa (jednostek, organizacji społecznych). Panel ma umożliwić analizę szans modernizacji instytucji demokratycznych oraz wskazać wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia dla rozwoju systemu politycznego Republiki Federalnej Niemiec. Do obserwowanych aspektów należy wzrost prawicowego i lewicowego ekstremizmu (uwidoczniony w akcjach sabotażowych, czy atakach cybernetycznych). Proces oceniania niemieckiej demokracji możliwy jest poprzez porównanie z sytuacją innych państw europejskich, np. w Polsce, czy też w państwach niemieckiego obszaru językowego. Ponadto istotne zagadnienie stanowi wpływ percepcji niemieckiej demokracji i kondycji gospodarki RFN na możliwości i ograniczenia współpracy z sąsiadami, a także pozostałymi państwami w zakresie takich polityk, jak polityka bezpieczeństwa, energetyczna czy migracyjna.

E12

KWESTIE EUROPEJSKIE W NIEMIECKIEJ POLITYCE WEWNĘTRZNEJ

Moderator: dr Mateusz Wiliński

· Problematyka europejska od wielu lat stanowi jeden z kluczowych wymiarów niemieckiej debaty politycznej, a spory dotyczące kierunku integracji europejskiej coraz silniej przenikają do krajowej rywalizacji partyjnej i dyskursu publicznego w Republice Federalnej Niemiec. Ścieranie się odmiennych wizji przyszłości Unii Europejskiej prezentowanych przez niemieckie ugrupowania polityczne należy dziś do istotnych cech sceny politycznej RFN, szczególnie w warunkach rosnącej polaryzacji oraz wzrostu znaczenia partii podważających dotychczasowy konsensus integracyjny. Panel poświęcony będzie analizie miejsca spraw europejskich w niemieckiej polityce wewnętrznej, zarówno w wymiarze programowym, jak i społecznym. Dyskusja obejmie różnice w stanowiskach partii politycznych wobec kluczowych polityk unijnych, w tym migracji, polityki klimatycznej i energetycznej, transformacji gospodarczej, rozszerzenia Unii czy reform instytucjonalnych. Ważnym elementem refleksji będzie także rola UE w kampaniach wyborczych, sporach koalicyjnych oraz w narracjach tożsamościowych obecnych w niemieckiej debacie publicznej. Celem panelu jest prezentacja wyników badań i analiz dotyczących ewolucji niemieckiej debaty europejskiej, a także dyskusja nad postawami niemieckiej opinii publicznej wobec integracji europejskiej, jej kosztów i korzyści oraz przyszłości projektu europejskiego.

E13

KOBIECE PRZYWÓDZTWO W EUROPIE I NA ŚWIECIE WOBEC ZMIAN POLITYCZNYCH, EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH XXI WIEKU, CZĘŚĆ II

Moderatorki: prof. AMW dr hab. Iwona Jakimowicz-Pisarska i prof. AJP dr hab. Aleksandra Szczerba

E14

SZKOLNICTWO WYŻSZE I EDUKACJA W EUROPIE WOBEC WYZWAŃ INNOWACYJNOŚCI, KONKURENCYJNOŚCI I BUDOWY SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO

Moderatorzy: prof. dr hab. Krzysztof Szewior i prof. UAM dr hab. Elżbieta Lesiewicz

· Unia Europejska od lat rozwija Europejski Obszar Szkolnictwa Wyższego, a także powiązane z nim sfery, np.: badań, innowacji, infrastruktur, ewaluacji. Zaangażowanie UE na tym polu należy traktować jako próbę budowania spójnego rynku/przestrzeni, które – niezależnie od traktatowego statusu – można postrzegać jako „domykanie procesów integracyjnych” i zwiększanie efektów synergii między rynkami wewnętrznymi UE a narodowymi systemami edukacji i badań naukowych. Szkolnictwu akademickiemu przypisano zadania natury społeczno-gospodarczej i politycznej. A każde z nich jest realizowane wewnątrz Unii, jak i w relacjach zewnętrznych. Uniwersytety mają być wyrazem aktywności i zaangażowania UE na kontynencie europejskim i w sprawach globalnych (np. SDG’s), wzmacniać jej wewnętrzną spójność oraz atrakcyjność/konkurencyjność w roli światowego lidera. Panelowa dyskusja powinna skupić się na dwóch wymiarach, tj.: na budowaniu przez UE relacji edukacyjno-badawczych z innymi krajami i regionami świata; na instytucjonalizacji oraz wyzwaniach współpracy uniwersytetów w celu podniesienia konkurencyności i potencjału innowacyjnego UE, a w szczególności na refleksji nad realnością European strategy for universities i European University Initiative.

EUROPEJSKA „SOFT POWER” WOBEC PARADYGMATÓW RADYKALIZMU – SEKTOR KULTURY

Moderatorka: prof. UJ dr hab. Bożena Gierat-Bieroń

· Współczesne relacje międzynarodowe (w tym tworzenie nowych układów mocarstwowych) przebudowują się na naszych oczach. Rola Unii Europejskiej jako mocarstwa normatywnego ulega wyraźnej redefinicji, w szczególności w kontekście wojny w Ukrainie, jak również w perspektywie globalnych ambicji super powers. Teza Anne Applebaum o wyłaniających się formach autokracji transakcyjnej w XXI wieku (Koncern Autokracja, 2025), rywalizującej ze klasycznymi formatami demokracji, zmusza badaczy do refleksji nad zastosowaniem współczesnej soft power. Unia Europejska włączyła sektor kultury do relacji zewnętrznych UE w traktacie lizbońskim, rozszerzając zakres politycznego oddziaływania (art. 167 TFUE, Tytuł V TUE). Polityka kulturalna UE została uzupełniona o obszar zewnętrzny – szczególnie po powołaniu Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (2011) oraz ogłoszeniu Komunikatu Komisji Europejskiej W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych (Bruksela, dnia 8.6.2016 r. JOIN(2016) 29 final). Kultura i sektor kreatywny stały się więc częścią pomocy rozwojowej, miały kształtować stosunki sąsiedzkie oraz pozytywny wizerunek UE wobec państw trzecich. Miały budować miękką siłę Europy jako atrakcyjnego obszaru kulturowego i kulturotwórczego. Proponowany panel będzie próbą analizy współczesnych przekształceń „soft power” Unii Europejskiej w dziedzinie kultury ze względu na wzmocnienie paradygmatów radykalizmu. Będzie próbą refleksji nad obecną ewolucją założeń dyplomacji kulturalnej, będących odpowiedzią na ekstremizmy, autokracje i re-nacjonalizm.

WOJNA W UKRAINIE A BEZPIECZEŃSTWO EUROPY: STRATEGICZNE DYLEMATY I PERSPEKTYWY ZAKOŃCZENIA KONFLIKTU

Moderatorka: prof. UKW dr hab. Svitlana Soroka

· Panel „Wojna na Ukrainie a bezpieczeństwo Europy: strategiczne dylematy i perspektywy zakończenia konfliktu” poświęcony będzie analizie aktualnej sytuacji geopolitycznej w kontekście wojny na Ukrainie oraz jej wpływu na bezpieczeństwo kontynentu europejskiego. W trakcie dyskusji eksperci z dziedziny stosunków międzynarodowych, bezpieczeństwa i polityki międzynarodowej podejmą temat kluczowych wyzwań strategicznych stojących przed Europą, takich jak stabilność granic, sojusze militarne, polityka sankcji oraz różnorodne scenariusze zakończenia konfliktu. Panel pozwoli również zgłębić kwestie długofalowych konsekwencji wojny dla systemu bezpieczeństwa europejskiego, integracji unijnej oraz roli organizacji międzynarodowych w mediacji i odbudowie pokoju. Bazując na interdyscyplinarnych analizach, uczestnicy podejmą refleksję nad możliwymi kierunkami działań dyplomatycznych i politycznych, które mogą przyczynić się do trwałego zakończenia wrogości i wzmocnienia bezpieczeństwa w regionie. Debata stanie się platformą wymiany opinii między naukowcami, praktykami i decydentami, oferując wnikliwe spojrzenie na strategiczne dylematy oraz perspektywy stabilizacji Europy w obliczu trwającego kryzysu.

STOSUNKI ZEWNĘTRZNE UNII EUROPEJSKIEJ A WSPÓŁCZESNA DYPLOMACJA: WYZWANIA I KIERUNKI ROZWOJU, CZĘŚĆ II

Moderator: prof. KUL dr hab. Tomasz Stępniewski

Panel poświęcony będzie analizie roli dyplomacji Unii Europejskiej jako kluczowego instrumentu procesu rozszerzenia w kontekście polityki wschodniej. Dyskusja skoncentruje się na dotychczasowych doświadczeniach UE w relacjach z państwami wschodniego sąsiedztwa oraz na perspektywach dalszej integracji w warunkach nasilonych napięć geopolitycznych. Celem panelu jest wieloaspektowa refleksja nad skutecznością narzędzi dyplomatycznych UE, ich ograniczeniami oraz znaczeniem czynników bezpieczeństwa, normatywnych i instytucjonalnych dla przyszłości rozszerzenia. Panel zostanie podzielony na kilka powiązanych bloków tematycznych, umożliwiających pogłębioną analizę zagadnienia: po pierwsze, dyplomacja UE jako instrument rozszerzenia, w którym analizie poddane zostaną teoretyczne i instytucjonalne podstawy dyplomacji Unii Europejskiej w procesie rozszerzenia, ze szczególnym uwzględnieniem jej roli w polityce wschodniej oraz relacji między dyplomacją, warunkowością i transferem norm. Po drugie, doświadczenia polityki wschodniej UE, w tym analiza dotychczasowych działań dyplomatycznych UE wobec państw Partnerstwa Wschodniego i kandydackich, w tym sukcesów, porażek oraz wniosków płynących z implementacji instrumentów polityki sąsiedztwa i rozszerzenia. Po trzecie, napięcia geopolityczne a skuteczność dyplomacji, obejmie dyskusję nad wpływem konfliktów zbrojnych, rywalizacji mocarstw oraz zmieniającej się architektury bezpieczeństwa europejskiego na możliwości i ograniczenia dyplomatyczne UE w regionie. Po czwarte, refleksja nad napięciem między normatywnym charakterem UE a pragmatyzmem politycznym, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii demokracji, praworządności, bezpieczeństwa energetycznego i stabilności regionalnej oraz po piąte, perspektywy rozszerzenia i przyszłość polityki sąsiedztwa, w tym ocena możliwych scenariuszy rozwoju polityki wschodniej UE oraz roli dyplomacji w procesie rozszerzenia w średnio- i długoterminowej perspektywie, w tym potencjalnych reform instytucjonalnych i nowych formatów współpracy.

ODPORNOŚĆ NIEMIECKIEJ DEMOKRACJI – WYZWANIA W TURBULENTNYM OTOCZENIU MIĘDZYNARODOWYM, CZĘŚĆ II

Moderatorka: prof. UZ dr hab. Aleksandra Kruk

CARE CITIES/ SORGENDE STÄDTE/ MIASTA TROSKLIWE – OD IDEI DO PRAKTYKI

Moderatorzy: prof. UAM dr hab. Mikołaj Tomaszyk i mgr Mikołaj Sokolski

· Panel naukowy poświęcony miastom troskliwym w praktyce i w teorii będzie przestrzenią do interdyscyplinarnej dyskusji nad tym, jak idea troski może kształtować współczesne miasta. Uczestnicy omówią zarówno teoretyczne koncepcje miast opartych na relacjach, inkluzywności i dobrostanie, jak i konkretne przykłady wdrożeń w politykach miejskich, planowaniu przestrzennym oraz inicjatywach oddolnych. Panel ma na celu połączenie refleksji akademickiej z doświadczeniami praktyków i wskazanie wyzwań oraz potencjału rozwoju miast troskliwych.

WOKÓŁ POPULIZMU: PARTIE, RUCHY, LIDERZY

Moderator: dr Jakub Krupa

· Populizm jest słowem częstokroć nadużywanym. Zdawać się może, że nawet przestającym cokolwiek znaczyć, poza jednoznacznie negatywnym wydźwiękiem w dyskursie publicznym. Poprzez szafowanie tymże słowem, dokonuje się w sposób gwałtowny jego semantyczna satiacja. „Populistami” bowiem określani są nie tylko politycy partii skrajnej prawicy czy lewicy, lub formacje będące poza „głównym nurtem”, ale po prostu oponenci polityczni. Populistami są coraz częściej ci, z którymi się nie zgadzają oskarżający o „populizm”. Tymczasem „populizm” to konkretne, dające się opisać zjawisko, a sam termin jest użyteczny naukowo. W literaturze przedmiotu brak, jednakże zgody co do ontologicznego statusu populizmu. Bywa on określany między innymi jako ideologia o „cienkim rdzeniu”, zbiór idei, dyskurs, styl komunikowania politycznego, logika polityczna, technika mobilizująca lud przeciwko elitom czy strategia wyborcza. Brak tym bardziej jednej, obowiązującej definicji populizmu. Panel poświęcony jest badaniom nad populizmem w Europie, który przyjmuje odmienne formy w zależności od kontekstu instytucjonalnego, systemu partyjnego oraz dynamiki rywalizacji politycznej. Szczególnie zachęcamy do zgłoszeń opartych na badaniach ilościowych, takich jak analizy danych wyborczych, analiza treści czy metody wykorzystujące duże zbiory danych. Badania jakościowe – w tym studia przypadków, analiza dyskursu czy badania porównawcze – są również mile widziane. Panel koncentruje się przede wszystkim na analizach (1) partii politycznych, (2) ruchów społeczno-politycznych oraz (3) indywidualnych aktorów politycznych.

TERYTORIALNE POLITYKI ROZWOJU W EUROPIE: MOŻLIWOŚCI I WYZWANIA REALIZACJI, CZĘŚĆ II

Moderatorka: prof. UWr dr hab. Małgorzata Michalewska-Pawlak

Celem panelu jest analiza uwarunkowań rozwoju i ewolucji terytorialnych polityk realizowanych przez Unię Europejską, państwa oraz regiony i społeczności lokalne, w kontekście aktualnych wyzwań społecznych, gospodarczych, geopolitycznych, demograficznych i środowiskowych ich realizacji. Tematyka koncentruje się także na znaczeniu kapitału terytorialnego w niwelowaniu dysproporcji rozwojowych, wzmacnianiu spójności społeczno-gospodarczej oraz budowaniu odporności jednostek terytorialnych w obliczu współczesnych wyzwań. Omówione zostaną zarówno instrumenty realizacji polityk i problemy z ich wdrożeniem, jak również sformułowane zostaną rekomendacje dla skuteczniejszego projektowania i wdrażania polityk terytorialnych w Europie.

ODPORNOŚĆ EKONOMICZNA REGIONÓW UE W DOBIE KRYZYSÓW: LEKCJE Z POLSKIEJ TRANSFORMACJI ENERGETYCZNEJ

Moderatorka: dr Magdalena Zajączkowska

Kryzysy ostatnich lat ujawniły strukturalne słabości europejskich systemów energetycznych oraz ich silne powiązanie z: konkurencyjnością gospodarki, bezpieczeństwem dostaw oraz spójnością społeczną. Panel wpisuje się w obszar ekonomii transformacji energetycznej, analizując ją jako proces głębokiego przełomu gospodarczego i społecznego, który redefiniuje: modele rozwoju regionalnego, polityki publiczne UE i państw członkowskich, mechanizmy redystrybucji kosztów i korzyści transformacji energetycznej. Polska transformacja energetyczna – prowadzona w warunkach wysokiego uzależnienia od paliw kopalnych, presji inflacyjnej i napięć regionalnych – stanowi istotne studium przypadku dla analizy: skuteczności instrumentów polityk publicznych, wpływu transformacji na rynki pracy i finanse regionalne, zdolności regionów do adaptacji gospodarczej. Proponowane osie tematyczne: (1) Jak transformacja energetyczna wpływa na konkurencyjność i strukturę gospodarczą regionów? (2) Czy obecne instrumenty polityki UE skutecznie wspierają odporność ekonomiczną regionów najbardziej narażonych na koszty transformacji energetycznej? (3) Jakie są konsekwencje transformacji dla rynków pracy, nierówności regionalnych i finansów publicznych? (4) W jakim stopniu polska ścieżka transformacji może stanowić model (lub przestrogę) dla innych państw UE? (5) Jak łączyć cele klimatyczne z długofalową stabilnością gospodarczą i społeczną? Panel wzmacnia ekonomiczny i politologiczny wymiar Kongresu, pokazując transformację energetyczną nie tylko jako wyzwanie klimatyczne, lecz przede wszystkim jako przełom gospodarczy i społeczny, który testuje zdolność UE do utrzymania spójności, konkurencyjności i odporności w czasach kryzysu.

LOBBING I GRUPY INTERESU W CZASACH GLOBALNYCH KRYZYSÓW I POLITYCZNYCH TURBULENCJI, CZĘŚĆ III

Moderatorka: prof. UAM dr hab. Agnieszka Vetulani-Cęgiel

Grupy interesu aktywne w sferze polityki są szczególnie wrażliwe na zmiany instytucjonalne, które określają zasady i normy ich postępowania. Tymczasem otoczenie, w którym działają, podlega głębokiej transformacji. Wzrost popularności radykalnych partii prawicowych i lewicowych, rosnący sceptycyzm wobec instytucji demokratycznych oraz nasilająca się polaryzacja zachwiały utrwalonymi wzorcami reprezentacji interesów i rywalizacji. Te zmiany polityczne potęgują powtarzające się kryzysy w skali krajowej i globalnej, od nierówności społecznych i zmian klimatycznych po migracje i sytuacje kryzysowe w zakresie zdrowia publicznego, które nieustannie zmieniają priorytety publiczne i programy polityczne. Jednocześnie procesy decyzyjne stają się coraz bardziej medialne i upolitycznione, a władza jest rozproszona na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Dodatkową złożoność stanowi fakt, że technologie cyfrowe zmieniają sposób, w jaki grupy interesów mobilizują zwolenników, komunikują się ze społeczeństwem i próbują wywierać wpływ. Wszystkie te zmiany powodują zarówno rosnącą presję, jak i nowe możliwości prowadzenia lobbingu dla grup interesu, co sprawia, że konieczne jest ciągłe dostosowywanie ich strategii, struktur organizacyjnych i sposobów współpracy z instytucjami politycznymi. Głównym celem panelu jest dyskusja na temat zmieniających się form i zakresu reprezentacji interesów, lobbingu i funkcjonowania grup interesu w UE w czasach globalnych kryzysów i politycznych turbulencji. Panel skierowany jest do wszystkich osób zainteresowanych badaniami nad grupami interesu, rolą rzecznictwa i lobbingu w procesach politycznych oraz ich wpływem na kształtowanie polityki publicznej.

PANEL DOKTORANCKO-STUDENCKI / PH.D. CANDIDATE’S/ STUDENT’S PANEL EUROPA W CZASACH PRZEŁOMU Z PERSPEKTYWY MŁODEGO POKOLENIA BADACZY / EUROPE IN TIMES OF BREAKTHROUGH FROM THE PERSPECTIVE OF THE YOUNG GENERATION OF RESEARCHERS

Moderatorzy: dr Aleksandra Adamiszyn-Kontek i mgr Artur Marcin Lorek

· Panel studencki poświęcony jest refleksji nad współczesną Europą jako przestrzenią intensywnych przemian politycznych, społecznych, gospodarczych i kulturowych. Wpisując się w hasło Kongresu Europeistyki „Europa w czasach przełomu”, panel ma stworzyć forum prezentacji badań, analiz i diagnoz formułowanych przez studentki i studentów zainteresowanych problematyką europejską. Szczególna uwaga zostanie poświęcona takim zagadnieniom, jak przyszłość integracji europejskiej, bezpieczeństwo i odporność Europy wobec kryzysów, przemiany demokracji i rządów prawa, wyzwania tożsamościowe, polityka migracyjna, transformacja cyfrowa i klimatyczna, a także miejsce Europy Środkowej w zmieniającym się porządku międzynarodowym. Panel ma charakter interdyscyplinarny i otwarty na różne perspektywy badawcze, umożliwiając młodym badaczkom i badaczom włączenie się w debatę nad kierunkami rozwoju Europy oraz nad sposobami opisu i interpretacji zachodzących procesów. Intencją organizatorów jest stworzenie przestrzeni do merytorycznej wymiany poglądów, prezentacji oryginalnych ujęć badawczych oraz integracji środowiska studenckiego zainteresowanego europeistyką.